आपत्कालीन परिस्थितीसाठी पीक सल्ला 

डॉ. बी. व्ही. आसेवार
शुक्रवार, 11 ऑगस्ट 2017

या वर्षी पावसाचे आगमन वेळेवर होऊन, जून महिन्यामध्ये चांगला पाऊस झाला असला तरी पुढे पावसामध्ये घट झाली. विशेषतः जुलै महिन्यामध्ये पाऊस अतिशय कमी झाला. ऑगस्ट महिन्यामध्येही आत्तापर्यंत समाधानकारक पाऊस झालेला नसल्याने पीक परिस्थिती बिकट झाली आहे. पिकास पाण्याचा ताण पडत आहे. त्यातच भारतीय हवामान खात्याने दिलेल्या अंदाजानुसार १५ ऑगस्टपर्यंत पावसाची शक्यता नाही. अशा आपत्कालीन स्थितीमध्ये खालील उपाययोजना उपयुक्त ठरू शकतील. 
 

या वर्षी पावसाचे आगमन वेळेवर होऊन, जून महिन्यामध्ये चांगला पाऊस झाला असला तरी पुढे पावसामध्ये घट झाली. विशेषतः जुलै महिन्यामध्ये पाऊस अतिशय कमी झाला. ऑगस्ट महिन्यामध्येही आत्तापर्यंत समाधानकारक पाऊस झालेला नसल्याने पीक परिस्थिती बिकट झाली आहे. पिकास पाण्याचा ताण पडत आहे. त्यातच भारतीय हवामान खात्याने दिलेल्या अंदाजानुसार १५ ऑगस्टपर्यंत पावसाची शक्यता नाही. अशा आपत्कालीन स्थितीमध्ये खालील उपाययोजना उपयुक्त ठरू शकतील. 
 

कापूस
कापूस पिकामध्ये हलकी कोळपणी किंवा वखरणी करावी. त्यामुळे जमिनीवर पडलेल्या भेगा बुजल्या जातात. त्यावर मातीचा थर तयार झाल्याने त्यातून होणारे बाष्पीभवन रोखले जाते. जमिनीच्या खालील थरातील ओलावा टिकून राहतो.
शक्य असल्यास संरक्षित पाणी द्यावे. पाण्याच्या कार्यक्षम वापरासाठी तुषार सिंचन पद्धती फायदेशीर ठरू शकते. 
पोटॅशियम नायट्रेट २० ग्रॅम प्रति लिटर पाण्यामध्ये मिसळून फवारणी करावी. यामुळे पिकाची पाण्याचा ताण सहन करण्याची क्षमता वाढते. तसेच अन्नद्रव्य उपलब्ध होते 

पीक संरक्षण (फवारणी प्रतिलिटर पाणी)
मावा किडीचा प्रादुर्भाव असल्यास, अॅसिटामाप्रिड ०.४ ग्रॅम किंवा डायमेथोएट २ मिली 
पाने खाणाऱ्या अळीच्या नियंत्रणासाठी, क्विनॉलफॉस २ मिली 

सोयाबीन 
सोयाबीन पीक सध्या फुलोरा अवस्थेत आहे 
तुषार सिंचनाद्वारे उपलब्ध पाणी संरक्षित सिंचन द्यावे 
पिकांना पाण्याचा ताण सहन करणे शक्य व्हावे, यासाठी पोटॅशियम नायट्रेट २० ग्रॅम प्रति लिटर पाणी या प्रमाणे फवारणी करावी. तसेच पिकास अन्नद्रव्याचा पुरवठा होतो 
उशिरा जुलैमध्ये पेरणी झालेल्या पिकांमध्ये वारंवार कोळपणी करावी. परिणामी जमिनीला पडलेल्या भेगा बुजून ओलावा जास्त काळ टिकून राहतो. 

पीक संरक्षण (फवारणी प्रति लिटर पाणी)
चक्रीभुंगा व उंट अळीचा प्रादुर्भाव दिसत आहे. नियंत्रणासाठी प्रोफेनोफॉस (५०% प्रवाही) २ मिली  

मूग
मूग पीक सध्या दाणे भरण्याच्या अवस्थेत आहे. या अवस्थेत पिकास पाण्याची गरज असते. उपलब्ध पाणी तुषार सिंचनाद्वारे द्यावे. 
भुरी रोगाच्या नियंत्रणासाठी, ( फवारणी प्रति लिटर पाणी) पाण्यात विरघळणारे गंधक, १ ग्रॅम 

तूर 
पीक सध्या वाढीच्या अवस्थेत आहे. त्यात पिकात वारंवार कोळपणी करावी.
पाण्याची सोय असल्यास तुषार सिंचनाद्वारे पाणी द्यावे.
काही ठिकाणी तुरीवर मररोग दिसून येत आहे. नियंत्रणासाठी ( आळवणी प्रति लिटर पाणी)कॉपर ऑक्सिक्लोराईड ३ ग्रॅम किंवा ट्रायकोडर्मा २ ग्रॅम 

अॅग्रो

अमेरिकेच्या मध्य पूर्व विभागातील सोयाबीन उत्पादक शेतकऱ्यांसाठी सोयाबीनवरील तांबेरा (रस्ट) हा रोगाचा फारसा अनुभव नसला तरी...

09.54 AM

गोठ्यातील सूक्ष्म निरीक्षणाद्वारे व्यवस्थापनामध्ये सुधारणा करता येतात, आजार टाळता येतात, उत्पादनातील घट टाळता येते. म्हणून दररोज...

09.48 AM

खाद्यतेलाच्या गरजा भागवण्यासाठी तेलबिया प्रक्रिया उद्योग ग्रामीण तसेच शहरी भागात सुरू झाले आहेत. काही भागात मोठ्या प्रमाणावर तेल...

09.48 AM