चिकू पिकातील फळगळीचे नियंत्रण

वाय. आर. परुळेकर, बी. डी. शिंदे
गुरुवार, 29 जून 2017

चिकू फळातील फळगळ नियंत्रण - रोगकारक बुरशी - फायटोप्थोरा

लक्षणे -  
बुरशीची वाढ पहिल्यांदा कळी अवस्था, छोट्या फळांवर दिसते.
प्रादुर्भावग्रस्त फळे सुकलेली दिसतात.
बागेत सुकलेल्या फळांची गळ झालेली दिसून येते.

प्रसाराची कारणे -
सतत पडणाऱ्या पावसामुळे वाढलेली सापेक्ष आर्द्रता ९० ते १०० टक्के आणि तापमान २२ ते २७ अंश सेल्सिअस हे वातावरण बुरशीच्या वाढीस व प्रसारास अनुकूल.

चिकू फळातील फळगळ नियंत्रण - रोगकारक बुरशी - फायटोप्थोरा

लक्षणे -  
बुरशीची वाढ पहिल्यांदा कळी अवस्था, छोट्या फळांवर दिसते.
प्रादुर्भावग्रस्त फळे सुकलेली दिसतात.
बागेत सुकलेल्या फळांची गळ झालेली दिसून येते.

प्रसाराची कारणे -
सतत पडणाऱ्या पावसामुळे वाढलेली सापेक्ष आर्द्रता ९० ते १०० टक्के आणि तापमान २२ ते २७ अंश सेल्सिअस हे वातावरण बुरशीच्या वाढीस व प्रसारास अनुकूल.

पावसाळ्यात जमिनीवर पडलेल्या फळांवर बुरशी धागे व असंख्य बीजे तयार होतात. झाडांवरील फळांच्या देठावर, फळांवर बुरशी धागे व बीजे यांचा प्रसार पावसाच्या पाण्यामार्फत होतो. 

सोसाट्याच्या वाऱ्यामार्फत वाहून नेलेले शिंतोडे, रोगट फळांवर पावसाचे थेंब पडल्याने उडणारे तुषार यांच्यामार्फत प्रसार एका झाडावरून दुसऱ्या झाडावर होतो.

नियंत्रणाचे उपाय -
दाट बागेत रोगाचे प्रमाण वाढते, त्यामुळे पावसाळ्यापूर्वी तसेच पावसाळ्यात बागेची नियमित स्वच्छता करावी.

गळून पडलेली फळे, कळ्या, पाने झाडांचे अवशेष इत्यादी जाळून नष्ट करावेत.

बागेच्या सभोवती तसेच बागेमधील भारी जमिनीत साचलेल्या पाण्याचा निचरा जागोजागी चर खोदून करावा.

पावसाळ्यानंतर चिकू झाडाखालची व सभोवतीची जमिनीची उथळ नांगरणी करावी.

चिकू झाडाच्या जमिनीला टेकलेल्या आणि एकमेकांत मिसळलेल्या अनुत्पादक फांद्यांची छाटणी करावी. त्यामुळे बागेमध्ये सूर्यप्रकाश व हवा खेळती राहील.

- बी. डी. शिंदे - ८८०६३४०८५५ (उद्यान विद्या विभाग, कृषी महाविद्यालय, दापोली,  जि. रत्नागिरी)

रासायनिक उपाय 
पावसाळा सुरू होण्यापूर्वी पहिली फवारणी बोर्डो मिश्रणाची (१ टक्का) करावी.

पावसाळ्यानंतर पुढील दोन फवारण्या एक महिन्याच्या अंतराने मेटॅलॅक्झिल अधिक मॅन्कोझेब (रेडी मिक्स) बुरशीनाशक २.५ ग्रॅम प्रति लिटर पाण्यात मिसळून फवारणी करावी. 

फवारणीच्या वेळेस बुरशीनाशकाच्या द्रावणात एक मि.लि. सर्फेक्टंट मिसळून फवारणी करावी. यामुळे बुरशीनाशक वाहून न जाता पानांवर आणि फळांवर चिकटून राहील.