दत्ता पुराणिक पुणे - साने गुरुजींचे विचार आणि "श्यामची आई' पुस्तक घरोघरी पोचविण्याचा संकल्प सोडणारे ज्येष्ठ नागरिक दत्ता पुराणिक यांनी नुकताच 20 हजार पुस्तके मुलांपर्यंत पोचविण्याचा टप्पा पूर्ण केला. या पुस्तकाच्या माध्यमातून नव्या पिढीवर संस्कार व्हावेत, यासाठी वयाच्या ऐंशीव्या वर्षीही कार्यरत राहणाऱ्या पुराणिक यांचा आणखी पाच वर्षे हा उपक्रम राबविण्याचा मानस आहे.
साने गुरुजींच्या विचारांनी भारावून जाऊन "श्यामची आई' हे पुस्तक घरोघरी पोचविण्याचा त्यांचा दिनक्रम आजही सुरू आहे. शनिवार पेठेतील भावे वाड्यात असणारे त्यांचे घर अक्षरशः साने गुरुजीमय झाले आहे. पुराणिक हे मूळचे अंमळनेरचे. साने गुरुजी त्यांच्या शाळेसमोरून चालत जाताना दररोज त्यांची विचारपूस करीत असत, अशी आठवण ते आजही सांगतात. इंग्रजांच्या जाचामुळे साने गुरुजी काही काळ भूमिगत राहिले होते, त्या वेळी त्यांची सेवा करण्याची संधीही पुराणिकांना मिळाली होती. सन 1950 मध्ये गुरुजींनी अंमळनेर सोडताच पुराणिक यांनीही पुण्याचा रस्ता धरला.
गुरुजींच्या कार्याचा वसा समाजापर्यंत पोचविण्याची गरज आहे; तसेच मुलांवर संस्कार करण्याची ताकद असणाऱ्या "श्यामची आई'चा प्रसार करण्याच्या विचारातून 1994 मध्ये पुणे विद्यार्थी गृहातून या पुस्तकाच्या प्रती विकत घेतल्या. त्या घरोघरी विकण्यास त्यांनी सुरवात केली. दररोज सकाळी 8 ते 12 आणि दुपारी 4 ते 8 या वेळेत ते विक्रीसाठी बाहेर पडतात. गरजू मुलांना अत्यल्प किमतीत ते पुस्तके देतात. एकाही पुस्तकाची विक्री न झाल्यास ते दुपारी जेवत नाहीत. बालनाट्याचे दिग्दर्शक अशी त्यांची वेगळी ओळखही आहे. त्यांच्या "संगम रंगभूमी'च्या माध्यमातून त्यांनी अनेक बालनाट्येही बसविलेली आहेत. "श्यामची आई' पुस्तकावर कथाकथनाचा कार्यक्रमही ते करतात.
या प्रवासाबाबत माहिती देताना ते म्हणाले, ""साने गुरुजींच्या विचारांमध्ये संस्कारांची जबरदस्त ताकद जाणवते. आज पालकांना मुलांकडे लक्ष देण्यासाठी वेळ नाही. त्यामुळेच व्यसने आणि नको त्या गोष्टींच्या आहारी जाण्याकडे कल वाढतो आहे. मुलांवर चांगले संस्कार घडावेत, यासाठी हा उपक्रम आहे. वीस हजार पुस्तकांतून वीस मुले जरी सुधारली तरी मला समाधान मिळेल.''
पुराणिक यांचा उपक्रम
20 हजार पुस्तकांची विक्री
पाच हजार इंग्रजी पुस्तके अमेरिकेत
25 हजार माहिती पत्रकांचे वाटप
साडेपाच हजार सीडींची विक्री