मांजाचा फास सुटेना, चायनिज मांजाला जाणिवपूर्वक ढिल, विक्रीमुळे जीव धोक्यात

विवेक मेतकर
Sunday, 3 January 2021

मकरसंक्रांतचा सण काही दिवसांवर येवून ठेपला आले. गेल्या पाच सहा वर्षांपासून राज्यात चिनी मांजाला बदी आहे. तरीही या मांजाची विक्री सुरू असते. या प्रकरणी प्रशासनाकडून ठोस कारवाई होत नाही.

अकोला   : मकर संक्रांतीला अजून दोन आठवड्यांचा अवकाश असला, तरी आकाशात पतंग दिसू लागले आहेत. यंदा पतंगप्रेमींची पसंती चायनामेड मांजाला आहे. शहरात सुमारे दोनशे लहान-मोठे पतंग विक्रेते आहेत. पतंग व मांजा तयार करणाऱ्या कारागिरांची संख्या मात्र घटली आहे. त्यामुळे बहुतेक दुकानदारांनी रेडिमेड पतंग व मांजा विक्रीसाठी ठेवला आहे. यंदा चीनच्या नाकेबंदीचा एक भाग म्हणून मोबाइल अप्लिकेशनसह अनेक वस्तूंवर बंदी घालण्यात आली आहे. मात्र असे असले तरी पूर्वीपासूनच बंदी घालण्यात आलेला चिनी मांजा अद्यापही खुलेआम पद्धतीने कसा विकला जातो, दरवर्षी शेकडो अपघात होऊनही संबंधित व्यापाऱ्यांवर कारवाई का केली जात नाही, असा प्रश्न नागरिक तसेच पक्षीमित्र उपस्थित करीत आहेत.

कोठून येते साहित्य
पतंग तयार करण्यासाठी लागणाऱ्या बांबूच्या कामट्या कोलकाता येथून, तर कागद मुंबईहून मागवण्यात येतो. विशिष्ट पदार्थ आणि काच लावून मांजा सुतवण्यासाठी किमान पंधरा मिनिटे लागतात. मात्र, या कामासाठी कारागीर मिळत नसल्याने शक्यतो रेडीमेड साहित्य मुंबई, सुरत आणि कोलकातसारख्या ठिकाणाहून मागविल्या जातो.

संक्रांत जवळ येतेय; चायनीज-नायलॉनच्या मांजाविरुद्ध करा कारवाई! - Ban on Chinese  manja demanded by citizens of Pune | Marathi Live News Updates - eSakal
दहा रुपयापासून दोनशे रुपयांपर्यंत मिळतो मांजा
बॉम्बेटॉप, रॉकेट, चील, तसेच प्रिंटेड पतंगांचा समावेश असून ते अहमदाबाद येथून मागवण्यात आले आहेत. पतंगांच्या किंमती एक रुपयापासून आठ रुपयांपर्यंत आहेत. मांजाची किंमत १० पासून २०० रुपयांपर्यंत आहे. चायनामेड बंडलातील मांजाची लांबी २०० पासून दीड हजार मीटरपर्यंत असते. चायनामेड मांजाबरोबरच उत्तर प्रदेशातील बरेलीचा मांजाही बाजारात उपलब्ध आहे. देशी मांजापेक्षा जास्त टिकाऊ असल्याने पतंगप्रेमींनी चायनामेड मांजाला पसंती दिली आहे. देशी पतंग व मांजाला तुलनेत कमी मागणी आहे.

मांजा महाग...माणसाचा जीव स्वस्त... | eSakal
दरवर्षी कापल्या जातात अनेकांचे गळे
नायलॉनच्या घातक चायना मांजावर बंदी घातली असली तरी, बाजारामध्ये सर्रास चायना मांजाचे बंडल सहजरीत्या उपलब्ध होत आहे. या चायना मांजामुळे पक्षी तर जखमी होतातच, शिवाय लहान मुलांची बोटेसुद्धा कापली जातात. पतंग उडवताना, मांजा अनेकांच्या गळ्यात अडकल्यामुळे प्राण गमवावे लागले आहेत. अनेक दुचाकीस्वारांचा गतीमुळे क्षणात गळा कापल्या जाऊ शकतो. मांजामुळे चेहऱ्यालासुद्धा इजा होऊन, त्वचा कापली जाते.

चोरी-छुप्या पद्धतीने नायलॉन मांजाची विक्री? प्रशासन मात्र अनभिज्ञ असल्याचा  नागरिकांचा आरोप - Selling nylon rope secretly nashik marathi news | Marathi  Live News Updates - eSakal

जीव आहे तर उत्सव आहे
नॉयलॉन मांजामध्ये धातूच्या भुकटीचा वापर केला जात असल्याने, मांजाचा विद्युत तारांना स्पर्श झाल्यास त्यामुळे विजेचा धक्का बसू शकतो. उत्सव साजरा जरूर करावा; परंतु उत्सवाला अनुचित घटनेचे गालबोट लागता कामा नये. याबाबत पालक व मुलांनीसुद्धा खबदारी घेतली पाहिजे. पालकांनी मुलांना चायना मांजासह इतर कोणताही घातक मांजा घेऊन देऊन नये. बऱ्याचदा इमारतीच्या छतावर पतंग उडवताना तोल जाऊन अनेक मुले जखमी, मृत्युमुखीसुद्धा पडली आहेत. त्यामुळे पालकांनी अंतर्मुख होऊन विचार करावा आणि आपल्या मुलांचा आणि इतरांचाही जीव वाचवावा.

Image may contain: 5 people, people standing and outdoor
विक्री करणे गुन्हा, पोलिसांनी केली कारवाई
जुने शहरातील पोळा चौकात सोमवारी (ता.१) छापा टाकून २० हजार रुपयांचा मुद्देमाल जप्त करण्यात आला, तर मंगळवार (ता.२) खडकी परिसरात ४५ वर्षीय व्यावसायिकास अटक करून त्याकडून जवळपास २६ हजार ७०० रुपयांचे तीस बंडल जप्त करण्यात आले आहेत.

पक्ष्यांसाठीही मांजा ठरतोय मृत्यूचा सापळा - pune news bird manja danger |  Pune Live News Updates - eSakal
संक्रांतीनिमित्त संपूर्ण आकाश पतंगमय होते; पण याचा खरा त्रास होतो मुक्तसंचार करणाऱ्या पक्ष्यांना. गेल्या काही वर्षांमध्ये घातक मांजामुळे शेकडो पक्ष्यांचे जीव गेले आहेत. आकाशात होणाऱ्या पतंगाच्या गर्दीमुळे पक्ष्यांना मोठी दुखापत होत आहे. अशा प्रकारचा मांजा नागरिकांनीही वापरू नये. आपल्या निदर्शनास असे विक्रेते आढळल्यास त्वरीत पोलिसांशी संपर्क साधावा.
- अमाेल सावंत, पक्षीमित्र, अकोला.

(संपादन - विवेक मेतकर)


स्पष्ट, नेमक्या आणि विश्वासार्ह बातम्या वाचण्यासाठी 'सकाळ'चे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा
Web Title: Akola Marathi News Chinese cat slackened, life endangered due to sale