मुक्तसंवाद दिवाळी अंक परीक्षण
माणूसपणाचा शोध
दिवाळी अंकाचे नाव : समतावादी मुक्त- संवाद
किंमत : -
पाने : १७२

जग जसे उत्क्रांत होत जात आहे, तस-तसा मानवी मेंदू अधिकाधिक विकसित होत आहे; मात्र माणसातील स्वार्थी वृत्ती जगावर राज्य करू पाहते. दिवसेंदिवस अधिकाधिक विकसित होत जाणारे तंत्रज्ञान मानवी प्रगतीला पूरक ठरण्याऐवजी वैश्विक विध्वंसाला हातभार लावत आहे. त्यामुळे माणसाचे मन, बुद्धी, भावना आणि तर्काचा अभिमान बाळगत असताना संवेदनांचा परिघ विस्तारावा यासाठी अंकात भाष्य करण्यात आले आहे. काशीनाथ सिंह हे हिंदी साहित्यविश्वातील मोठे नाव आहे. ''काशी का अस्सी'', ''रेहन पर रग्घू'', ''अपना मोर्चा'' या कादंबऱ्यांनी हिंदी साहित्यविश्वात तुफान खळबळ माजवली होती. याच काशीनाथ सिंह यांची नरेंद्र बंडबे यांनी मुलाखत घेतली होती. या मुलाखतीचे भाषांतर आणि शब्दांकन प्राजक्ता थोरात यांनी केले आहे. आद्य भारतीय कुष्ठसेवक म्हणून ज्यांना ओळखले जाते, त्या मनोहर दिवाण यांच्या कार्याचा आढावा विजय प्र. दिवाण यांनी घेतला आहे. विजय दिवाण हे सर्वोदयचे पूर्णवेळ कार्यकर्ते आहेत. प्रसिद्ध ललित लेखक गणेश मनोहर कुलकर्णी यांनी दख्खन प्रांतात विजेवर चालणारी अन् रुळावरची साम्राज्ञी म्हणून ओळख असलेल्या डेक्कन क्वीनचा ऐतिहासिक धांडोळा घेतला आहे. नॅशनल इंटिग्रेशन मेडिकल असोसिएशनचे प्रणेते डॉ. संगप्पा इरप्पा नागराळ (१९३३-२०२०) यांनी असंख्य डॉक्टर घडवले. त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली असंख्य जणांनी वैद्यकीय क्षेत्रात आपले नाव उंचावले, त्यातीलच एक असलेल्या डॉ. विवेक कोरडे यांनी नागराळ यांचे लक्षवेधी व्यक्तिचित्र आपल्यासमोर रेखाटले आहे. त्याचबरोबर क्रीडा पत्रकार विनायक दळवी यांनी क्रिकेटपटू विनोद कांबळी यांच्या अपयशाची कारणे उलगडून सांगितली आहेत. त्याचबरोबर हितेश पोतदार यांनी भारतातील औद्योगिक अपघात व कामगार नियमांचा ऊहापोह ''माणूस झाला सस्ता..'' या लेखातून केला आहे. प्रा. अविनाश कोल्हे, राजा पटवर्धन, सायली परांजपे, सुमती जोशी यांच्या लेखांचा आस्वाद घेता येईल. ज्येष्ठ संपादक जयदेव डोळे यांनी मराठी वृत्तपत्रे व त्यांच्या भूमिका याचा आढावा घेतला आहे. भावेश ब्राह्मणकर यांनी सातपुडा पर्वतरांगेतील आदिवासी गावांनी जैवविविधतेच्या संरक्षण आणि संवर्धन घेतलेल्या पुढाकाराकडे लक्ष वेधले आहे.