Sandip Kapde
शिवरायांच्या काळात आरोग्य टिकवण्यासाठी दिनचर्या आणि ऋतुचर्येसारख्या आयुर्वेदिक तत्त्वांचे पालन केले जात होते.
Ayurvedic Treatments in Shivaji Maharaj’s Era
esakal
व्यक्तीची प्रकृती, प्रदेश आणि व्यवसाय लक्षात घेऊन आहार ठरवला जात असे.
Ayurvedic Treatments in Shivaji Maharaj’s Era
esakal
शेवगा, हळद आणि आगडा यांसारख्या औषधी वनस्पतींचा दैनंदिन आहारात वापर केला जात होता.
Ayurvedic Treatments in Shivaji Maharaj’s Era
esakal
किल्ल्यांवरील तूपाती साठवण केला जात असल्याचे संदर्भ आढळतात.
Ayurvedic Treatments in Shivaji Maharaj’s Era
esakal
युद्धातील जखमांवर साठवलेले जुने तूप म्हणजे पुरणघृत उपचारासाठी वापरले जात असे.
Ayurvedic Treatments in Shivaji Maharaj’s Era
esakal
हळद, आंबा हळद, तुराती आणि गुग्गुळ यांचा जखमांच्या उपचारात वापर केला जात होता.
Ayurvedic Treatments in Shivaji Maharaj’s Era
esakal
प्रत्येक राजाशी संबंधित राजवैद्य नाडीपरीक्षा, विषनिदान आणि औषधनिर्मितीत पारंगत असे.
Ayurvedic Treatments in Shivaji Maharaj’s Era
esakal
अष्टविध परीक्षेतील नाडीपरीक्षा ही आजाराचे निदान करण्याची महत्त्वाची पद्धत होती.
Ayurvedic Treatments in Shivaji Maharaj’s Era
esakal
प्रसूतीनंतरच्या आरोग्य समस्यांवरही आयुर्वेदाच्या तत्त्वांनुसार उपचार केले जात होते.
Ayurvedic Treatments in Shivaji Maharaj’s Era
esakal
वात, पित्त आणि कफ या त्रिदोषांच्या आधारे आजाराचे निदान आणि उपचार केले जात असत.
Ayurvedic Treatments in Shivaji Maharaj’s Era
esakal
दोषांचे संतुलन साधण्यासाठी रेचक आणि वमन यांसारख्या शोधन प्रक्रिया वापरल्या जात होत्या.
Ayurvedic Treatments in Shivaji Maharaj’s Era
esakal
चूर्ण, काढा आणि अरिष्ट यांसारख्या विविध आयुर्वेदिक औषधप्रकारांचा उपचारात समावेश होता.
Ayurvedic Treatments in Shivaji Maharaj’s Era
esakal
गंभीर आजार आणि विषबाधेच्या प्रसंगी काही विशिष्ट औषधी वनस्पतींचा वापर केला जात असल्याचे संदर्भ मिळतात.
Ayurvedic Treatments in Shivaji Maharaj’s Era
esakal
प्रसूतीनंतर मातेला विशेष आहार, विश्रांती आणि आरोग्याची काळजी देण्याची सुतिका परिचर्या प्रचलित होती.
Ayurvedic Treatments in Shivaji Maharaj’s Era
esakal
Was there sugar in Maharashtra during Chhatrapati Shivaji Maharaj period
esakal