Vrushal Karmarkar
रात्री झोपल्यानंतर सकाळी जेव्हा अलार्म वाजतो, तेव्हा तो आपल्याला झोपेतही ऐकू येतो आणि जाग येते, पण आजूबाजूच्या एखाद्या गोष्टीचा वास किंवा धूर आपल्याला का जाग आणत नाही?
Smell During Sleep Reason
ESakal
लोकांना अनेकदा प्रश्न पडतो की, झोपेत असताना माणसाला वास येतो का? वैज्ञानिक संशोधनातून असे दिसून आले आहे की, झोपेच्या वेळी माणसाची वास घेण्याची आणि ऐकण्याची क्षमता एकाच प्रकारे कार्य करत नाही.
Smell During Sleep Reason
ESakal
मानवी मेंदूत थॅलॅमस नावाचा एक महत्त्वाचा भाग असतो जो सुरक्षा रक्षक किंवा फिल्टरप्रमाणे काम करतो. जेव्हा आपण गाढ झोपेत असतो.
Smell During Sleep Reason
ESakal
तेव्हा थॅलॅमस बाहेरील जगातील बहुतेक संकेतांना मेंदूच्या विचार करणाऱ्या भागापर्यंत म्हणजेच सेरेब्रल कॉर्टेक्सपर्यंत पोहोचण्यापासून रोखतो.
Smell During Sleep Reason
ESakal
जेव्हा नाकातील गंधाचे संकेत यॅलॅमसद्वारे थेट प्रक्रिया केले जात नाहीत, तेव्हा मेंदू तो गंध ओळखू शकत नाही. यामुळेच, झोपेच्या वेळी, आपला मेंदू गंधाच्या सूचनांवर पूर्णपणे प्रक्रिया करत नाही.
Smell During Sleep Reason
ESakal
आपल्याला त्या जाणवत नाहीत. त्याउलट, झोपेच्या वेळी आपली श्रवणशक्ती अत्यंत सतर्क राहते. जेव्हा आपले कान मोठा आवाज किंवा अलार्म ऐकतात.
Smell During Sleep Reason
ESakal
तेव्हा ते यॅलॅमसच्या संरक्षक गाळण्यांना टाळून थेट मेंदूच्या सक्रिय भागांपर्यंत पोहोचतात. मेंदू तात्काळ आवाजाचे विश्लेषण करतो. तो धोका आहे की महत्त्वाचा संकेत आहे हे ठरवतो.
Smell During Sleep Reason
ESakal
एकदा मेंदूने धोक्याची सूचना ओळखली की, तो ताबडतोब शरीराला जागे होण्याचा इशारा पाठवतो, ज्यामुळे आपण लगेच जागे होतो.
Smell During Sleep Reason
ESakal
मात्र, आपले नाक काम करणे थांबवते हे पूर्णपणे खरे नाही. झोपेच्या वेळीसुद्धा घ्राणेंद्रिय प्रणाली सक्रिय राहते, परंतु तिची संवेदनशीलता लक्षणीयरीत्या कमी होते.
Smell During Sleep Reason
ESakal
जर आजूबाजूला सामान्य किंवा सौम्य वास असेल तर झोपलेल्या व्यक्तीला तो कदाचित अजिबात जाणवणार नाही. पण जर हवेत विषारी धूर किंवा रसायनांसारखा तीव्र, गुदमरवणारा वास असेल, तर परिस्थिती वेगळी असते.
Smell During Sleep Reason
ESakal
असे धोकादायक आणि असामान्य वास आपल्या संवेदी पेशींना धक्का देतात. मेंदूला धोक्याचा इशारा पाठवतात. झोपेत वास न येण्याची ही शारीरिक मर्यादा आगीसारख्या परिस्थितीत कधीकधी जीवघेणी ठरू शकते.
Smell During Sleep Reason
ESakal