कस्तुरी हरिणाच्या पोटात नसते, मग ती नेमकी कुठे असते? ती कशी मिळते आणि का वापरली जाते? वाचा...

कस्तुरी

बऱ्याच लोकांचा असा विश्वास आहे की कस्तुरी मृगाच्या पोटात साठवली जाते. हा एक सामान्य गैरसमज आहे. नैसर्गिक कस्तुरी फक्त नर कस्तुरी मृगांमध्ये आढळते. ती पचनसंस्थेत साठवली जात नाही. Musk Deer News | ESakal

दाट स्राव

त्याऐवजी ती पोटाच्या त्वचेखाली, नाभी आणि जननेंद्रियांच्या दरम्यान असलेल्या एका विशेष कस्तुरी ग्रंथीमध्ये तयार होते. कालांतराने हा दाट स्राव सुकतो आणि त्याचे दाणेदार पदार्थात रूपांतर होते. Musk Deer News | ESakal

महत्त्व

त्याच्या विशिष्ट सुगंधामुळे आणि औषधी उपयोगांमुळे त्याला खूप महत्त्व दिले जाते. नर कस्तुरी मृगांच्या जीवनात आणि जगण्यात कस्तुरी महत्त्वाची भूमिका बजावते. Musk Deer News | ESakal

सुगंध

प्रजननाच्या हंगामात, नर कस्तुरी मृग माद्यांना आकर्षित करण्यासाठी तीव्र कस्तुरीचा सुगंध सोडतात. हा सुगंध परिपक्वता आणि प्रजननासाठी सज्जतेचा नैसर्गिक संकेत म्हणून काम करतो. Musk Deer News | ESakal

खूण

नर हरीण आपल्या हद्दीतील खडक, झुडपे आणि झाडांवर आपली खूण उमटवण्यासाठी कस्तुरीचा वापर करतात. हा गंध प्रतिस्पर्धी नरांना दूर राहण्याचा इशारा देतो. Musk Deer News | ESakal

मदत

कस्तुरीचा सुगंध जंगलात हरणांना एकमेकांना शोधण्यासही मदत करतो. हा सुगंध हरणांमधील संवादाचे एक प्रमुख माध्यम म्हणून काम करतो. Musk Deer News | ESakal

प्राणिजन्य पदार्थ

नैसर्गिक कस्तुरी ही जगातील सर्वात दुर्मिळ आणि महागड्या प्राणिजन्य पदार्थांपैकी एक मानली जाते. कस्तुरीचा वापर तिच्या औषधी गुणधर्मांसाठी आयुर्वेद आणि पारंपरिक चिनी वैद्यकशास्त्रात फार पूर्वीपासून केला जात आहे. Musk Deer News | ESakal

पक्षाघात

याचा वापर पारंपरिकरित्या पक्षाघात, अपस्मार आणि कोमा यांसारख्या मज्जासंस्थेच्या विकारांवर उपचार करण्यासाठी केला जातो. Musk Deer News | ESakal

श्वसनसंस्था

तसेच, दीर्घकाळचा खोकला, दमा आणि न्यूमोनिया यांसारख्या श्वसनसंस्थेच्या आजारांवर उपचार करण्यासाठीही याचा उपयोग होतो. Musk Deer News | ESakal

काम

कस्तुरीला तिच्या तीव्र आणि दीर्घकाळ टिकणाऱ्या सुगंधामुळे अत्तर उद्योगात विशेष महत्त्व दिले जाते. ती सुगंध स्थिर ठेवण्याचे काम करते. Musk Deer News | ESakal

घटक

ज्यामुळे इतर सुगंधी घटक स्थिर राहण्यास मदत होते आणि अत्तरांचा सुगंध दीर्घकाळ टिकून राहतो. Musk Deer News | ESakal

कायदा

या प्रजातीचे संरक्षण करण्यासाठी भारताने वन्यजीव कायदा १९७२ अंतर्गत कस्तुरी मृगाची शिकार आणि नैसर्गिक कस्तुरीच्या व्यापारावर पूर्णपणे बंदी घातली आहे. Musk Deer News | ESakal