Vrushal Karmarkar
मुघल दरबारात बिरबल हा हास्य शहाणपण आणि तर्कशास्त्राचा समानार्थी शब्द होता. सम्राट अकबरने त्याच्यावर आंधळेपणाने विश्वास ठेवला.
Akbar Birbal Death History
ESakal
परंतु एके दिवशी बिरबलाचा मृत्यू अशा दुःखद परिस्थितीत झाला की, त्याचे शरीरही परत मिळू शकले नाही. त्या दिवशी काय घडले जेव्हा दरबारातील सर्वात तेजस्वी रत्न कायमचे विझले?
Akbar Birbal Death History
ESakal
ही ऐतिहासिक घटना केवळ एका युद्धाची कहाणी नाही तर अकबराच्या सर्वात मोठ्या चुकीची आणि खोल पश्चात्तापाची कहाणी आहे. बिरबल हा अकबराच्या नऊ रत्नांपैकी एक होता.
Akbar Birbal Death History
ESakal
त्याच्या दरबारात तो केवळ मंत्री म्हणूनच नव्हे तर सम्राटाचा सर्वात विश्वासू सल्लागार म्हणून ओळखला जात असे. त्याच्या जलद बुद्धी, बुद्धिमत्ता आणि स्पष्ट विचारसरणीसाठी अकबर त्याचे खूप कौतुक करत असे.
Akbar Birbal Death History
ESakal
अनेक ऐतिहासिक पुस्तके, विशेषतः इरा मुखोटीच्या "द ग्रेट मुघल" मध्ये अकबर-बिरबल संबंधांचा विस्तृत उल्लेख आहे. अकबर अनेकदा बिरबलाच्या मताला प्राधान्य देत असे.
Akbar Birbal Death History
ESakal
१५८३ मध्ये फतेहपूर सिक्री येथे हत्तींची लढाई झाली. एका अनियंत्रित हत्तीने अचानक बिरबलावर हल्ला केला. त्याला त्याच्या सोंडेने हवेत उचलले आणि हवेत उडवले. दरबारात घबराट पसरली.
Akbar Birbal Death History
ESakal
सैनिक प्रतिक्रिया देण्याआधीच अकबर स्वतः घोड्यावर स्वार होऊन पुढे गेला. हत्तीचे लक्ष विचलित केले. हत्तीने बिरबलला सोडून दिले. त्याचा जीव वाचवला.
Akbar Birbal Death History
ESakal
या घटनेवरून अकबर बिरबलला किती महत्त्व देत होता हे दिसून येते. १५८६ मध्ये परिस्थिती पूर्णपणे बदलली. अफगाणिस्तानातील स्वात आणि बाजौर प्रदेशात, युसुफझाई जमातींनी मुघल राजवटीविरुद्ध बंड केले होते.
Akbar Birbal Death History
ESakal
लूटमार आणि हिंसाचारामुळे लोक त्रस्त होते. अकबराने त्याचा सेनापती झैन खान कोकाला तिथे पाठवले. पण तो यशस्वी झाला नाही.
Akbar Birbal Death History
ESakal
जेव्हा मदतीसाठी हाक आली तेव्हा दरबारात दोन नावे समोर आली: अबुल फजल आणि बिरबल. अबुल फजल युद्ध आणि रणनीतीमध्ये अधिक अनुभवी होता.
Akbar Birbal Death History
ESakal
तो स्वतः जाण्यास तयार होता, परंतु अकबराने बिरबलची निवड केली. त्याला ८,००० सैनिकांसह बाजौरला पाठवले. ही अकबराची गंभीर चूक होती.
Akbar Birbal Death History
ESakal
बिरबल बुद्धिमत्ता आणि मुत्सद्देगिरीत पारंगत होता. परंतु युद्ध हा त्याचा मजबूत पर्याय नव्हता. हा निर्णय नंतर अकबराला आयुष्यभर सतावत राहिला. बिरबल आणि झैन खान कोका यांचे संबंध आधीच ताणलेले होते.
Akbar Birbal Death History
ESakal
बाजौरमध्येही त्यांच्या रणनीतींमध्ये संघर्ष झाला. डोंगराळ प्रदेश लक्षात घेऊन बिरबलने वेगळी योजना आखली. परंतु झैन खान सहमत नव्हता. अफगाण जमातींनी संधी साधली आणि हल्ला केला.
Akbar Birbal Death History
ESakal
बलांद्री खोऱ्यात जिथे मुघल सैन्याने तळ ठोकला होता, त्यांच्यावर रात्रीच्या अंधारात दगड आणि बाणांनी हल्ला करण्यात आला. अचानक झालेल्या हल्ल्यात प्रचंड विनाश झाला.
Akbar Birbal Death History
ESakal
इतिहासकारांच्या मते, ८,००० हून अधिक मुघल सैनिक मारले गेले. या हल्ल्यात बिरबलही दगडाखाली चिरडला गेला. मारला गेला. डोंगराळ प्रदेशामुळे त्याचा मृतदेह कधीच सापडला नाही.
Akbar Birbal Death History
ESakal
हा अकबराच्या कारकिर्दीतील सर्वात मोठा लष्करी पराभव मानला जातो. अबुल फजलने त्याच्या "अकबरनामा" मध्ये लिहिले आहे की, बिरबलाच्या मृत्युने अकबराला खूप दुःख झाले.
Akbar Birbal Death History
ESakal
बिरबलाचा हेवा करणाऱ्या बदायुनीसारख्या इतिहासकारांनीही कबूल केले की अकबर कधीही कोणाच्याही मृत्युने इतका दुःखी झाला नव्हता. बिरबलाचे अंतिम संस्कारही करू न शकणे हे अकबराचे सर्वात मोठे दुःख होते.
Akbar Birbal Death History
ESakal