भारतात पेट्रोल आणि डिझेलचे दर कसे आणि कोण ठरवते? आढावा कधी घेतला जातो? जाणून घ्या...

Vrushal Karmarkar

पेट्रोल आणि डिझेल

देशात पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमती वाढत असल्याने सर्वसामान्य लोकांमध्ये चिंता वाढत आहे. याचा परिणाम केवळ वाहनचालकांवरच नाही, तर दैनंदिन जीवनावरही होतो.

who decides petrol prices

|

ESakal

प्रश्न

परिणामी, भारतात पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमती कशा ठरवल्या जातात आणि सरकार त्यांचा आढावा कधी घेते, असा प्रश्न लोकांना अनेकदा पडतो.

who decides petrol prices

|

ESakal

परिणाम

भारत आपल्या कच्च्या तेलाच्या गरजेचा मोठा भाग परदेशातून खरेदी करतो. याचा अर्थ असा की, आंतरराष्ट्रीय कच्च्या तेलाच्या किमतींचा देशातील पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमतींवर थेट परिणाम होतो.

who decides petrol prices

|

ESakal

तेल कंपन्या

जर जागतिक स्तरावर कच्च्या तेलाच्या किमती वाढल्या, तर भारतीय तेल कंपन्यांवरील दबाव वाढतो. केवळ कच्च्या तेलाच्या किमतींवरूनच अंतिम दर ठरत नाही.

who decides petrol prices

|

ESakal

रुपयाची स्थिती

याव्यतिरिक्त डॉलरच्या तुलनेत रुपयाची स्थिती, कर, वाहतूक खर्च आणि डीलर कमिशन हे घटक देखील महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावतात.

who decides petrol prices

|

ESakal

सरकारी मालकी

इंडियन ऑइल, भारत पेट्रोलियम आणि हिंदुस्तान पेट्रोलियम यांसारख्या सरकारी मालकीच्या तेल कंपन्या देशातील पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमती ठरवतात.

who decides petrol prices

|

ESakal

आढावा

या कंपन्या आंतरराष्ट्रीय तेलाच्या किमती आणि इतर खर्चांच्या आधारे दररोज दर अद्ययावत करतात. पूर्वी, तेलाच्या किमतींचा आढावा दर १५ दिवसांनी घेतला जात असे.

who decides petrol prices

|

ESakal

नवीन किमती

परंतु जून २०१७ पासून दैनंदिन दर सुधारणा प्रणाली लागू करण्यात आली आहे. याचा अर्थ असा की, आता पेट्रोल आणि डिझेलच्या नवीन किमती दररोज सकाळी ६ वाजता जाहीर केल्या जातात.

who decides petrol prices

|

ESakal

करांचा वाटा

यामुळेच लोकांना अनेकदा सलग काही दिवस किमती वाढताना किंवा कमी होताना दिसतात. भारतात पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमतींमध्ये करांचा वाटा सर्वाधिक असतो.

who decides petrol prices

|

ESakal

व्हॅट

केंद्र सरकार उत्पादन शुल्क आकारते, तर राज्य सरकारे व्हॅट गोळा करतात. वेगवेगळ्या राज्यांमध्ये व्हॅटचे दर वेगवेगळे असल्यामुळे, शहरांनुसार तेलाच्या किमतींमध्ये फरक असतो.

who decides petrol prices

|

ESakal

वाहतूक खर्च

उदाहरणार्थ, दिल्ली आणि मुंबईमधील पेट्रोलच्या किमतींमधील फरक केवळ वाहतूक खर्चामुळेच नाही, तर राज्य सरकारच्या करांमुळेही असतो.

who decides petrol prices

|

ESakal