Mansi Khambe
निसर्गाने जगात अनेक अद्वितीय प्राणी निर्माण केले आहेत, ज्यांची कार्यपद्धती शास्त्रज्ञांनाही चकित करते.
lizard stick on wall
ESakal
घराच्या भिंतींवर पाल चालताना दिसते. पण कधी प्रश्न पडला आहे का, पाल भिंतीवर चिकटून कशी राहते? वेगाने धावतानाही ते खाली का पडत नाहीत?
lizard stick on wall
ESakal
जर तुम्ही सूक्ष्मदर्शकातून पालीची नखे पाहिली, तर तुम्हाला त्याच्या बोटांखाली लाखो अत्यंत बारीक, केसांसारख्या रचना दिसतील. वैज्ञानिक भाषेत, या केसांना "सेटी" (seti) म्हणतात.
lizard stick on wall
ESakal
हे केस इतके सूक्ष्म असतात की ते उघड्या डोळ्यांनी पाहणे अशक्य आहे. ही मुख्य शस्त्रे आहेत जी पालीला कोणत्याही पृष्ठभागाला चिकटून राहण्यास मदत करतात.
lizard stick on wall
ESakal
प्रत्येक लहान केसाचा पुढचा भाग 'स्पॅट्युली' नावाच्या शेकडो अधिक सूक्ष्म भागांमध्ये विभागलेला असतो. जेव्हा पाल भिंतीवर पाय ठेवते, तेव्हा या रचनेमुळे त्याची पकड लोखंडासारखी मजबूत होते.
lizard stick on wall
ESakal
जेव्हा पालीच्या पंजावरील हे सूक्ष्म केस भिंतीच्या पृष्ठभागावरील रेणूंच्या अगदी जवळ येतात, तेव्हा 'व्हॅन डर वाल्स बल' नावाचा भौतिकशास्त्राचा एक विशेष नियम सक्रिय होतो.
lizard stick on wall
ESakal
हे वैज्ञानिक बल रेणूंमध्ये एक प्रकारचे आकर्षण निर्माण करते. हे बल वैयक्तिकरित्या कमकुवत असले तरी, लाखो स्पॅट्युली एकाच वेळी भिंतीला चिकटतात, तेव्हा त्यांचे एकत्रित आकर्षण मजबूत होते.
lizard stick on wall
ESakal
पाल केवळ भिंतीला चिकटून राहत नाही, तर न अडकता वेगाने धावूही शकते. हे शक्य होते कारण चालताना ती आपल्या पायांचा कोन एका विशिष्ट पद्धतीने सांभाळते.
lizard stick on wall
ESakal
जेव्हा तिला पुढे जायचे असते, तेव्हा ती आपली नखे एका विशिष्ट दिशेने वळवून हे आण्विक आकर्षण क्षणार्धात तोडते. पाय पुन्हा ठेवताच, पकड पुन्हा प्रस्थापित होते. ही प्रक्रिया इतक्या वेगाने घडते की ती सेकंदाच्या काही अंशात आपला वेग कायम ठेवते.
lizard stick on wall
ESakal