Vrushal Karmarkar
सराफा बाजारातील चढ-उतार असूनही दागिन्यांची खरेदी स्थिर आहे. सोन्या-चांदीच्या वाढत्या किमतींमुळे स्वस्त दरांच्या शोधात लोक अनेकदा फसवणूक करणाऱ्यांना बळी पडतात.
Fake Silver
ESakal
खऱ्या चांदीसारखी दिसणारी बनावट चांदी बाजारात मोठ्या प्रमाणात विकली जात आहे. बाजारात बनावट चांदीचा सर्वात लोकप्रिय आणि सोपा स्रोत 'जर्मन सिल्व्हर' मानला जातो.
Fake Silver
ESakal
हे नाव चांदीसारखे वाटत असले तरी, सत्य हे आहे की त्यात चांदीचे प्रमाण शून्य टक्के असते. बनावट करणारे तांबे, जस्त आणि निकेल यांसारखे स्वस्त धातू विशिष्ट प्रमाणात मिसळून ते तयार करतात.
Fake Silver
ESakal
हे मिश्रण तयार झाल्यावर, त्याला खरी चांदीसारखी दिसणारी पांढरी चमक येते. बनावट करण्याच्या दुसऱ्या सर्वात सामान्य पद्धतीला 'सिल्व्हर प्लेटिंग' म्हणतात.
Fake Silver
ESakal
यामध्ये, फसवणूक करणारे प्रथम तांबे किंवा पितळ यांसारख्या अत्यंत स्वस्त आणि जड धातूंचा वापर करून दागिने, नाणी किंवा भांडी तयार करतात.
Fake Silver
ESakal
त्यानंतर, इलेक्ट्रोप्लेटिंगचा वापर करून, त्या दागिन्यांवर खऱ्या चांदीचा एक अतिशय बारीक आणि पातळ थर चढवला जातो. ते बाहेरून पूर्णपणे अस्सल दिसते.
Fake Silver
ESakal
पण वापरानंतर घातल्यावर आतला पिवळा धातू उघडा पडतो. बनावट आणि भेसळयुक्त चांदी विकण्यासाठी फसवणूक करणारे 'ब्रिटानिया मेटल'चा वापर देखील करतात.
Fake Silver
ESakal
कथील, अँटिमनी आणि तांबे वितळवून बनवलेला एक अतिशय हलका आणि चमकदार मिश्रधातू आहे. निकृष्ट दर्जाच्या किंवा भेसळयुक्त चांदीची चमक वाढवण्यासाठी अनेकदा त्यावर ऱ्होडियमचा मुलामा दिला जातो.
Fake Silver
ESakal
या मुलाम्यानंतर, सर्वसामान्य ग्राहकाला खरी आणि बनावट यांतील फरक कधीच ओळखता येत नाही. चांदीला योग्य वजन आणि आकार देण्यासाठी फसवणूक करणारे अनेकदा तांबे, निकेल, जस्त, शिसे, कथील आणि ॲल्युमिनियमचा वापर करतात.
Fake Silver
ESakal
शिसे आणि कथील यांसारखे धातू खूप स्वस्त असतात. ते वितळवून चांदीत मिसळायला सोपे असतात. अनेकदा चांदीची शुद्धता निम्म्याहून अधिक कमी करून त्यात मोठ्या प्रमाणात निकेल आणि जस्त मिसळले जाते.
Fake Silver
ESakal
ज्यामुळे चांदीचा रंग पांढरा राहतो पण तिचे खरे मूल्य नाहीसे होते. बनावट चांदीच्या या जाळ्यात अडकणे टाळण्यासाठी भारतीय मानक ब्युरोने ठरवलेल्या नियमांची माहिती असणे महत्त्वाचे आहे.
Fake Silver
ESakal
नेहमी हॉलमार्क आणि '९२५' चिन्ह असलेलीच चांदी खरेदी करा. किंवा, तुम्ही घरी स्वतः याची तपासणी करू शकता. खरी चांदी चुंबकाला कधीही चिकटत नाही.
Fake Silver
ESakal
जर चांदीचे नाणे किंवा दागिना चुंबकाकडे आकर्षित होत असेल, तर त्यात निकेल किंवा लोहाचे प्रमाण लक्षणीय असण्याची शक्यता असते.
Fake Silver
ESakal