सकाळ वृत्तसेवा
औरंगजेबाच्या साम्राज्याचा महसूल 30 कोटी रुपये वार्षिक होता. आजच्या हिशोबाने हा महसूल लाखो कोटींमध्ये जाईल. एवढा पैसा असूनही तो कंजूष म्हणून ओळखला जात असे.
औरंगजेबाने आपली रोजची गरज भागवण्यासाठी टोपी शिवण्याचे आणि कुराण लिहून विकण्याचे काम केले. तो शाही खजिन्यातून स्वतःवर खर्च करत नसे.
मुघल दरबारातील इतर सम्राटांनी जडजवाहीर परिधान केले असताना, औरंगजेब साध्या पांढऱ्या कपड्यांत राहत असे. तो दरबारात मौल्यवान पोशाख घालत नसे.
गृहसजावटीसाठी सोन्या-चांदीच्या वस्तू वापरण्याऐवजी औरंगजेबाने साध्या लाकडी आणि लोखंडी वस्तू वापरण्यास प्राधान्य दिले.
आपल्या मृत्यूनंतर मुलांनी मुघल खजिना लुटू नये म्हणून त्याने त्यांना काहीच दिले नाही. स्वतः मिळवलेल्या पैशांतूनच तो आपली काळजी घेत असे.
हिंदूंसाठी जिझिया कर लावून त्याने धार्मिक उत्पन्न वाढवले. मात्र, या पैशाचा उपयोग जनतेसाठी करण्याऐवजी तो इस्लामिक शिक्षण आणि मशिदींसाठी केला जात असे.
1707 मध्ये औरंगजेबाचा मृत्यू झाला तेव्हा त्याला पुरण्यासाठीही पुरेसे पैसे नव्हते. त्याच्या टोपी शिवून मिळवलेल्या पैशांतून त्याचा अंत्यसंस्कार करण्यात आला.
इतकी काटकसर करुनही औरंगजेबाच्या मृत्यूनंतर मुघल साम्राज्याचा ऱ्हास झाला आणि काही दशकांतच त्यांची संपत्ती परकीयांच्या ताब्यात गेली.