भारतातील आवडती मिठाई गुलाबजामचा शोध कसा लागला? जाणून घ्या रंजक गोष्ट...

गुलाबजामून

मऊशार, रसात न्हाऊन निघालेले आणि अत्यंत चविष्ट असे 'गुलाबजामून' ही भारतातील सर्वात लोकप्रिय मिठाईंपैकी एक आहे. मात्र, तोंडात टाकताच विरघळणाऱ्या या चवीमागे एक अतिशय रंजक कहाणी दडलेली आहे.

सम्राट शाहजहाँ

ही कथा मुघल काळातील आहे. अनेकांचा असा विश्वास आहे की, हा प्रसिद्ध खाद्यपदार्थ सम्राट शाहजहाँ यांच्या शाही स्वयंपाकघरात अगदी योगायोगानेच तयार झाला होता.

गुलाबजामुनचा शोध

गुलाबजामुनचा शोध हा अनेकदा मुघल राजघराण्यातील स्वयंपाकघरात घडलेल्या एका 'पाकविषयक अपघाता'चे फलित मानला जातो. वास्तविक, काही उरलेला मावा खराब होण्याच्या बेतात होता.

पाककृती

परिणामी, राजघराण्यातील मुख्य आचाऱ्याने त्या माव्याला तेलात तळून आणि नंतर साखरेच्या पाकात बुडवून एक प्रयोग केला. या प्रयोगातूनच अशी एक पाककृती साकारली, जिचा राजघराण्याने तत्काळ स्वीकार केला.

स्वयंपाकघर

हा गोड पदार्थ सम्राट शाहजहाँच्या राजवटीशी संबंधित आहे. विविध चवी आणि पाककला तंत्रांच्या मिलाफासाठी मुघल स्वयंपाकघरे प्रसिद्ध होती.

लुकमत अल-कादी

गुलाबजामूनची निर्मिती काही एका रात्रीत झाली नाही. त्याला 'लुकमत अल-कादी' आणि 'तुलुम्बा' यांसारख्या मध्य-पूर्वेकडील मिठाईंपासून प्रेरणा मिळाली होती.

मिठाई

या मिठाई आधीच लोकप्रिय होत्या; परंतु भारतीय आचाऱ्यांनी स्थानिक चवींना आणि उपलब्ध घटकांना साजेसे ठरेल, अशा प्रकारे त्यांत बदल केले.

चविष्ट

पिठाच्या मिश्रणापासून बनवल्या जाणाऱ्या मध्य-पूर्वेकडील त्या मिठाईंच्या विपरीत, गुलाबजाम बनवण्यासाठी 'मावा' किंवा 'खवा' वापरला जातो. यामुळेच गुलाबजाम अधिकच मऊ आणि चविष्ट बनतो.

प्रसिद्धी

नेमकी हीच नाविन्यपूर्ण पद्धत गुलाबजामच्या भारतीय आवृत्तीला इतरांपासून वेगळे ठरवते आणि तिला इतकी प्रसिद्धी मिळवून देते. त्याच्या नावातच त्याचे सार सामावलेले आहे.

गुलाबपाणी

'गुलाब' हा शब्द पर्शियन भाषेतील एका शब्दावरून आला आहे, ज्याचा अर्थ 'गुलाबपाणी' असा होतो; हे नाव त्याच्या सुगंधी पाकाचा निर्देश करते.

जामुन

शिवाय, 'जामुन' हे नाव अशा एका फळावरून प्रेरित आहे, ज्याच्याशी याचा आकार आणि रंग मिळताजुळता आहे.

अविभाज्य भाग

एकेकाळी राजघराण्यांतील स्वयंपाकघरांची शान असलेली ही मिठाई, आज संपूर्ण भारतातील सण-उत्सव, विवाहसमारंभ आणि प्रत्येक प्रकारच्या समारंभाचा अविभाज्य भाग बनली आहे.

कोणत्या देशात पेट्रोल आणि डिझेलवर सर्वाधिक कर आहे? जाणून घ्या...