Vrushal Karmarkar
एकीकडे युरोपीय देश मुद्रण यंत्राच्या शोधाने जगाला चकित करत होते, तर दुसरीकडे भारताच्या मुघल साम्राज्याने माहिती साठवण्यासाठी आणि वितरित करण्यासाठी एक अत्यंत अत्याधुनिक जाळे आधीच विकसित केले होते.
Mughal History News
ESakal
आज आपल्या दिवसाची सुरुवात चहाचा कप आणि वर्तमानपत्राने होते. पण शतकांपूर्वी जेव्हा मुद्रणकला अस्तित्वात नव्हती, तेव्हा मुघल साम्राज्यात हस्तलिखित वर्तमानपत्रांची खूप चलती होती.
Mughal History News
ESakal
या ऐतिहासिक दस्तऐवजांना 'अखबारात-ए-दरबार-ए-मुअल्ला' म्हटले जात असे. फारसी भाषेत लिहिलेली ही पाने केवळ सरकारी आदेशच नव्हती, तर संपूर्ण साम्राज्याचे स्पंदन होती.
Mughal History News
ESakal
मुघल काळात, राजदरबारातील लेखक दररोज ‘अखबारात-ए-दरबार-ए-मुअल्ला’ अत्यंत काळजीपूर्वक तयार करत असत.
Mughal History News
ESakal
या हस्तलिखित पत्रांमध्ये मुघल दरबाराची दैनंदिन कामकाज, गुप्तचर अहवाल, शाही फर्मान, लष्करी मोहिमा, परदेशांतील राजदूतांचे संदेश, आर्थिक हिशेब आणि उच्च पदांवरील नेमणुका यांची नोंद असे.
Mughal History News
ESakal
आजच्या इतिहासकारांसाठी, विशेषतः क्रूर आणि वादग्रस्त मानल्या जाणाऱ्या मुघल शासक औरंगजेब आलमगीरचा कार्यकाळ समजून घेण्यासाठी ही पाने एक मौल्यवान आणि अत्यंत अचूक स्रोत बनली आहेत.
Mughal History News
ESakal
या ऐतिहासिक दस्तऐवजांचे सर्वात सुंदर वैशिष्ट्य म्हणजे ते सुंदर पर्शियन शिकस्ता लिपीत लिहिलेले होते. या पानांवर मुघल सैन्याच्या मोहिमांची नोंद तर आहे.
Mughal History News
ESakal
पण त्याचबरोबर मराठा साम्राज्याची शान असलेले छत्रपती शिवाजी महाराज आणि मारवाडचे शूर दुर्गादास राठोड यांसारख्या पराक्रमी भारतीय राजांच्या प्रतिकाराच्या कथाही आहेत.
Mughal History News
ESakal
त्या काळातही बातम्या वेगाने पसरत असत. या शाही वृत्तपत्रांच्या लाखो प्रती तयार करून प्रांतीय राजधान्यांमध्ये पाठवल्या जात, जिथे राज्यपाल आणि राजपूत राजांसमोर त्या मोठ्याने वाचल्या जात.
Mughal History News
ESakal