Vrushal Karmarkar
आज आपल्याला प्रत्येक रस्त्याच्या कोपऱ्यावर पेट्रोल पंप दिसतात. पण जेव्हा भारतीय रस्त्यांवर मोजकीच वाहने होती, तेव्हा इंधनाची गरज कशी भागवली जात असेल याचा तुम्ही कधी विचार केला आहे का?
India first petrol pump
ESakal
भारतातील इंधन वापराचा आधुनिक प्रवास सुमारे एक शतकापूर्वी सुरू झाला. १९२० च्या दशकात, जेव्हा बैलगाड्या हे वाहतुकीचे प्रमुख साधन होते.
India first petrol pump
ESakal
तेव्हा देशातील पहिले पेट्रोल पंप मुंबईच्या रस्त्यांवर सुरू झाले. ही केवळ एका व्यवसायाची सुरुवात नव्हती तर भारताच्या औद्योगिक आणि वाहतूक क्षेत्रातील एका क्रांतिकारी बदलाचीही सुरुवात होती.
India first petrol pump
ESakal
भारतातील पहिल्या पेट्रोल पंपाची पायाभरणी १९२८ साली झाली. त्यावेळी मुंबईला बॉम्बे म्हणून ओळखले जात असे.
India first petrol pump
ESakal
हे ऐतिहासिक इंधन केंद्र तत्कालीन बॉम्बेमधील ह्यूजेस रोडवर उघडण्यात आले होते. हे स्टेशन बर्मा शेल नावाच्या कंपनीने सुरू केले होते.
India first petrol pump
ESakal
आज आपण वापरत असलेल्या आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या तुलनेत हे स्टेशन खूपच साधे होते. त्यात फक्त दोन हाताने चालवण्याजोगे डिस्पेंसर होते. त्याची एकूण साठवण क्षमता केवळ ९०० ते १,२०० लिटर होती.
India first petrol pump
ESakal
बर्मा शेल ही एक ब्रिटिश तेल कंपनी होती. जी बर्मा ऑइल कंपनी आणि शेल पेट्रोलियम कंपनी यांचा संयुक्त उपक्रम होती.
India first petrol pump
ESakal
१९२८ ते १९७६ या काळात कंपनीने भारतात केरोसीन, पेट्रोल आणि वंगणांच्या वितरण जाळ्याचा विस्तार केला. १९७६ मध्ये भारत सरकारने एक मोठा निर्णय घेऊन कंपनीचे राष्ट्रीयीकरण केले.
India first petrol pump
ESakal
या राष्ट्रीयीकरणामुळे भारत पेट्रोलियम कॉर्पोरेशन लिमिटेड अस्तित्वात आली. सध्या, ही कंपनी देशभरात सुमारे २५,००० पेट्रोल पंपांचे मोठे जाळे चालवते.
India first petrol pump
ESakal