Vrushal Karmarkar
आज सोन्याचे भाव गगनाला भिडले आहेत. सोने हा सर्वात विश्वासार्ह धातू मानला जातो. जेव्हा लोक ऐकतात की आता हिरे पृथ्वीपासून नव्हे तर प्रयोगशाळेत तयार केले जात आहेत.
Can gold be produced in laboratory
ESakal
तेव्हा स्वाभाविकपणे प्रश्न उद्भवतो की, सोने देखील प्रयोगशाळेत तयार केले जाऊ शकते का? हा प्रश्न नवीन नाही. शेकडो वर्षांपूर्वी, किमयाशास्त्रज्ञ शिसे किंवा पाराचे सोन्यात रूपांतर करण्याचे स्वप्न पाहत होते.
Can gold be produced in laboratory
ESakal
त्या वेळी ते जादू किंवा रहस्य मानले जात असे. पण आज, जेव्हा विज्ञानाने अणूचेही विभाजन केले आहे. तेव्हा हा प्रश्न आणखी गंभीर बनतो. मानव खरोखर सोने तयार करू शकतो का? त्याची किंमत किती आहे?
Can gold be produced in laboratory
ESakal
सोने हे संयुग नाही तर एक शुद्ध रासायनिक घटक आहे. त्याचे रासायनिक नाव सोने (Au) आहे. त्याचा अणुक्रमांक ७९ आहे. याचा अर्थ असा की प्रत्येक सोन्याच्या अणूच्या केंद्रकात अगदी ७९ प्रोटॉन असतात.
Can gold be produced in laboratory
ESakal
जगातील प्रत्येक सोन्याचा अणू, मग तो भारतात असो किंवा अमेरिकेत, रासायनिकदृष्ट्या एकसारखाच असतो. म्हणूनच सोने बनवणे इतके कठीण आहे.
Can gold be produced in laboratory
ESakal
कोणतेही सोने बनवण्यासाठी तुम्हाला ७९ प्रोटॉन असलेला अणू तयार करावा लागतो. जर कोणत्याही घटकाच्या अणूमध्ये प्रोटॉनची संख्या ७९ पर्यंत पोहोचली तर ते सोने बनते.
Can gold be produced in laboratory
ESakal
सोने रासायनिक प्रक्रियेने तयार होत नाही. ते न्यूक्लियर ट्रान्सम्युटेशन नावाच्या एका अनोख्या प्रक्रियेचा वापर करते. या प्रक्रियेत, एका जड घटकाच्या अणूवर न्यूट्रॉन टाकला जातो.
Can gold be produced in laboratory
ESakal
यामुळे अणू अस्थिर होतो. जो नंतर किरणोत्सर्गी क्षयातून जातो आणि हळूहळू दुसऱ्या घटकात रूपांतरित होतो. या प्रक्रियेदरम्यान काही अणू सोन्यात रूपांतरित होतात.
Can gold be produced in laboratory
ESakal
सुपरनोव्हा स्फोट आणि न्यूट्रॉन ताऱ्यांच्या टक्करमध्ये अशाच प्रक्रिया घडतात. असे मानले जाते की विश्वात अशाच प्रकारे सोने तयार झाले.
Can gold be produced in laboratory
ESakal
सोन्याचे उत्पादन करण्यासाठी न्यूक्लियर ट्रान्सम्युटेशन नावाची प्रक्रिया आवश्यक असते. फक्त एक ग्रॅम सोन्याचे उत्पादन करण्यासाठी संपूर्ण शहराला अनेक तास वीज पुरवण्यासाठी पुरेशी ऊर्जा लागते.
Can gold be produced in laboratory
ESakal
यासाठी न्यूक्लियर रिअॅक्टर, कण प्रवेगक, अब्जावधी न्यूट्रॉन आणि अत्यंत सुरक्षा उपायांची आवश्यकता असते, म्हणजेच उत्पादित सोन्याचे मूल्य खर्चापेक्षा लाखो पट कमी असते. परिणामी सोने किरणोत्सर्गी असू शकते.
Can gold be produced in laboratory
ESakal
ज्यामुळे ते दागिन्यांसाठी किंवा गुंतवणूकीसाठी अयोग्य बनते. बाजारातून सोने खरेदी करणे स्वस्त आणि सोपे असले तरी प्रयोगशाळेत ते तयार करणे महाग आणि कठीण आहे. किंमत देखील खूप जास्त आहे. ज्यामुळे ते नफ्यासाठी वापरणे जवळजवळ अशक्य होते.
Can gold be produced in laboratory
ESakal