'हा' किल्ला फक्त भव्यच नाही, तर मुघलांच्या शाही कारागृहाचाही इतिहास सांगतो; 'शून्य'चा पहिला पुरावा!

Vrushal Karmarkar

किल्ले

मध्य भारतात असंख्य किल्ले आहेत. त्यापैकी एक किल्ला सर्वात मोठा असण्यासोबतच मुघलांचा सर्वात मोठा शाही तुरुंग म्हणूनही वापरला जात होता.

Gwalior Fort History

|

ESakal

जुना पुरावा

हा किल्ला त्याच्या स्थापत्यकलेसाठी आणि रचनेसाठी संपूर्ण भारतात प्रसिद्ध आहे. विशेष म्हणजे, येथेच लिखित शून्याचा सर्वात जुना पुरावा सापडला होता.

Gwalior Fort History

|

ESakal

ग्वाल्हेर

हा किल्ला मध्य प्रदेशातील ग्वाल्हेर येथे एका मोठ्या उंच टेकडीवर वसलेला आहे. आजही येथे मोठ्या संख्येने पर्यटक येतात.

Gwalior Fort History

|

ESakal

भारताचे जिब्राल्टर

ग्वाल्हेर किल्ला त्याच्या समृद्ध इतिहासासाठी आणि भक्कम बांधणीसाठी ओळखला जातो. त्याला 'भारताचे जिब्राल्टर' म्हणूनही ओळखले जाते.

Gwalior Fort History

|

ESakal

राजा सूरज सेन

ग्वाल्हेर किल्ला गोपंचल नावाच्या वाळूच्या खडकाच्या टेकडीवर बांधलेला आहे. हा किल्ला राजा सूरज सेन यांच्या आदेशानुसार आठव्या शतकात बांधला गेला असावा असे मानले जाते.

Gwalior Fort History

|

ESakal

राजे मानसिंग तोमर

नंतर या किल्ल्यावर तोमर, मुघल, मराठा, ब्रिटिश आणि शिंदे घराण्यांनी राज्य केले. इतिहासकारांच्या मते, पंधराव्या शतकातील तोमर घराण्याचे राजे मानसिंग तोमर यांनी किल्ल्यात अनेक राजवाडे आणि वास्तू बांधल्या.

Gwalior Fort History

|

ESakal

मानसिंग पॅलेस

या किल्ल्यात मानसिंग पॅलेस आहे, जो त्याच्या बाह्य भिंतींवर लावलेल्या रंगीबेरंगी फरशांसाठी ओळखला जातो. या भिंतींवर हंस आणि हत्तींच्या आकृत्याही कोरलेल्या आहेत.

Gwalior Fort History

|

ESakal

राणी मृगनयनी

या किल्ल्यात राजा मानसिंगने आपली राणी मृगनयनीसाठी बांधलेला गुजरी महाल देखील आहे. सध्या त्यात एक संग्रहालय आहे.

Gwalior Fort History

|

ESakal

सास-बहू मंदिर

हा किल्ला ११ व्या शतकात बांधलेल्या सास-बहू मंदिर आणि तेली मंदिरासाठीही ओळखला जातो. या किल्ल्यात जैन तीर्थंकरांपैकी एक असलेल्या भगवान आदिनाथांची खडकात कोरलेली मूर्ती देखील आहे.

Gwalior Fort History

|

ESakal

चतुर्भुज मंदिर

या किल्ल्यात 'चतुर्भुज मंदिर' आहे, ज्याच्या भिंतीवर शून्याच्या वापराचा जगातील सर्वात जुना लिखित पुरावा आहे. हा तोच किल्ला आहे जिथे राणी लक्ष्मीबाईंनी १८५७ च्या क्रांतीदरम्यान ब्रिटिशांविरुद्ध लढा दिला होता.

Gwalior Fort History

|

ESakal

मुघलांचा शाही तुरुंग

हा किल्ला एके काळी मुघलांचा शाही तुरुंग होता. येथे अनेक राजपूत राजे, तसेच मुराद बख्श आणि सुलेमान द मॅग्निफिसेंट यांच्यासह अनेक मुघल शासकांना ठेवण्यात आले होते.

Gwalior Fort History

|

ESakal