तुम्ही खात असलेलं केळं वाकडं का असतं? जाणून घ्या निसर्गाचा वैज्ञानिक चमत्कार...

Vrushal Karmarkar

केळी

बाजारात फळे खरेदी करताना तुमच्या लक्षात आले असेल की सफरचंद, पेरू आणि संत्री यांसारखी फळे गोल असतात, पण केळी नेहमीच बाकदार असतात.

Why Banana is Curved

|

ESakal

सरळ

असे का होते, असा प्रश्न तुम्हाला कधी पडला आहे का? सुरुवातीला, केळी इतर फळांप्रमाणेच सरळ आणि जमिनीच्या दिशेने वाढतात, पण जसजशी ती वाढतात, तसतसा त्यांना बाक येतो.

Why Banana is Curved

|

ESakal

गुरुत्वाकर्षण शक्ती

सर्वसाधारणपणे, पृथ्वीच्या गुरुत्वाकर्षण शक्तीमुळे बहुतेक वनस्पतींची फळे आणि मुळे खाली वाढतात. वैज्ञानिक जगात, या सामान्य घटनेला 'पॉझिटिव्ह जिओट्रॉपिझम' असे म्हटले जाते.

Why Banana is Curved

|

ESakal

नियम

पण केळीच्या झाडाच्या बाबतीत निसर्गाचा हा नियम पूर्णपणे उलट होतो. केळी गुरुत्वाकर्षणाच्या नैसर्गिक शक्तीला पूर्णपणे झुगारून देते. जमिनीकडे वाढण्याऐवजी ती सूर्यप्रकाशाकडे वरच्या दिशेने ओढली जाऊ लागते.

Why Banana is Curved

|

ESakal

वैज्ञानिक अहवाल

वैज्ञानिक अहवालानुसार, केळी जसजशी वाढतात तसतशी थेट सूर्यप्रकाश मिळवण्यासाठी ती वरच्या दिशेने वाढतात.

Why Banana is Curved

|

ESakal

निगेटिव्ह जिओट्रॉपिझम

गुरुत्वाकर्षणाच्या नियमांना झुगारून प्रकाशाच्या दिशेने जाण्याच्या या अनपेक्षित प्रक्रियेला 'निगेटिव्ह जिओट्रॉपिझम' असे म्हणतात.

Why Banana is Curved

|

ESakal

आकार

यामुळेच केळे, जे सुरुवातीला सरळ खाली लटकलेले असते, ते सूर्यप्रकाशाच्या शोधात वरच्या दिशेने वाकू लागते. या ताणामुळे केळ्याला त्याचा बाकदार आकार मिळतो.

Why Banana is Curved

|

ESakal

भूमिका

वनस्पतींमध्ये आढळणारे ऑक्सिन नावाचे एक विशेष वाढ संप्रेरक केळीच्या वाकण्यामध्ये प्रमुख भूमिका बजावते. केळीच्या फळावर थेट सूर्यप्रकाश पडताच हे संप्रेरक सूर्यप्रकाशित भाग सोडून मागच्या सावलीच्या भागात जमा होते.

Why Banana is Curved

|

ESakal

पेशी

ऑक्सिन हार्मोनची सर्वाधिक घनता असलेल्या भागातील पेशी विस्तारतात आणि वेगाने वाढतात. याउलट, सावली असलेल्या भागाची वाढ मंद गतीने होते.

Why Banana is Curved

|

ESakal

हार्मोनल बदल

या अंतर्गत हार्मोनल बदलामुळे केळ्याचा सावली असलेला भाग उंच आणि जड होतो तर सावली असलेला भाग लहानच राहतो.

Why Banana is Curved

|

ESakal

तोल

दोन्ही बाजूंना होणाऱ्या या अतिरिक्त वाढीमुळे केळ्याचा तोल बिघडतो आणि ते वरच्या दिशेने वाढण्यास भाग पडते. यामुळेच, पूर्ण पिकल्यावर केळे थोडेसे वाकडे होते.

Why Banana is Curved

|

ESakal