लाल, हिरवा, निळा... फटाक्यांमधील रंग कुठून येतात?

फटाके

दिवाळीत जेव्हा आकाशात फटाके फुटतात, तेव्हा लाल, हिरवा, निळा आणि सोनेरी प्रकाश आकाशात पसरतो. पण हे रंग येतात कुठून? याचे उत्तर जाणून घ्या fireworks | ESakal

इलेक्ट्रॉन

प्रत्येक मूलद्रव्याच्या अणूंमधील इलेक्ट्रॉन वेगवेगळ्या ऊर्जा स्तरांवर अस्तित्वात असतात. फटाके जळताना प्रचंड उष्णता निर्माण होते. fireworks | ESakal

उष्णता

या उष्णतेमुळे इलेक्ट्रॉन ऊर्जा शोषून घेतात आणि उच्च स्तरांवर पोहोचतात. पण ते तिथे थांबू शकत नाहीत आणि त्यांच्या मूळ स्थितीत परत येतात. परत येताना, ते प्रकाशाच्या रूपात ऊर्जा बाहेर टाकतात. fireworks | ESakal

प्रकाश

प्रत्येक मूलद्रव्य एका विशिष्ट तरंगलांबीचा प्रकाश उत्सर्जित करते, ज्यामुळे त्याचा रंग ठरतो. शालेय प्रयोगशाळांमध्ये केली जाणारी ज्योत चाचणी (फ्लेम टेस्ट) देखील याच तत्त्वावर काम करते. fireworks | ESakal

रंग

फटाक्यातील लाल रंग स्ट्रॉन्टियमची संयुगे, जसे की स्ट्रॉन्टियम कार्बोनेट किंवा क्लोराईड येथून येतो. हिरवा रंग बेरियमची संयुगे, निळा: तांब्याची संयुगे, पिवळा: सोडियमची संयुगे, नारंगी: कॅल्शियमची संयुगे यातून तयार होतो. fireworks | ESakal

चमक

जांभळा रंग स्ट्रॉन्टियम (लाल) आणि तांबे (निळा) यांच्या मिश्रणातून होतो. पांढरी आणि चंदेरी चमक: ॲल्युमिनियम, मॅग्नेशियम किंवा टायटॅनियमसारख्या धातूंची धूळ, तर सोनेरी ठिणग्या: लोखंडाची धूळ किंवा कोळश्यातून तयार होतो. fireworks | ESakal

विविध घटके

फटाक्यांना रंग देणारी रसायने ही एकमेव घटक नसतात. ऑक्सिडायझर्स, इंधन, बंधक, क्लोरीनयुक्त पदार्थ या गोष्टीदेखील महत्त्वाच्या असतात. fireworks | ESakal

तारे

आकाशात दिसणारे गोलाकार आणि वैशिष्ट्यपूर्ण नमुने हे 'तारे' नावाचे लहान रंगीत मणी एका विशिष्ट पद्धतीने रचल्यामुळे तयार होतात. एका स्फोटानंतर, हे तारे सर्व दिशांना विखुरतात आणि एक गोल तयार करतात. fireworks | ESakal