'अमर जीव' म्हणून ओळखला जाणारा 'हा' प्राणी; वय वाढलं की पुन्हा लहान बनतो, रहस्य काय?

Vrushal Karmarkar

मृत्यूवर विजय

जर खुद्द मृत्यूवरच विजय मिळवता आला तर काय होईल, असा विचार तुम्ही कधी केला आहे का? विज्ञानाची पुस्तके मृत्यूला जीवनाचे अंतिम सत्य मानतात.

Immortal jellyfish Turritopsis dohrnii

|

ESakal

आव्हान

पण महासागराच्या खोल तळाशी एक असा जीव आहे जो दररोज या अटळ सत्याला आव्हान देतो. हा जीव वार्धक्यावर अवलंबून नाही.

Immortal jellyfish Turritopsis dohrnii

|

ESakal

अमर जेलीफिश

उलट त्याच्याकडे स्वतःचे आयुष्य उलटवण्याची आश्चर्यकारक क्षमता आहे. टुरिटॉप्सिस डोर्नी, जी सामान्यतः 'अमर जेलीफिश' म्हणून ओळखली जाते, ती खूपच लहान आहे.

Immortal jellyfish Turritopsis dohrnii

|

ESakal

टुरिटॉप्सिस डोर्नी

तिचा व्यास फक्त ४.५ मिलिमीटर असून ती भूमध्य समुद्राच्या खाऱ्या पाण्यात आढळते. ती एका साध्या पारदर्शक छत्रीसारखी दिसते.

Immortal jellyfish Turritopsis dohrnii

|

ESakal

ट्रान्सडिफरन्सिएशन

तिची जैविक रहस्ये विज्ञान जगतासाठी एका चमत्कारापेक्षा कमी नाहीत. निसर्गातील इतर जीवांप्रमाणे नसून या जेलीफिशमध्ये 'ट्रान्सडिफरन्सिएशन' नावाची एक दुर्मिळ जैविक प्रक्रिया घडते.

Immortal jellyfish Turritopsis dohrnii

|

ESakal

पॉलिप

शारीरिक ताण, आजार किंवा वृद्धत्वाचा सामना करावा लागल्यावर, ते मरत नाही. त्याऐवजी, त्याच्या पेशी आपली ओळख बदलून त्यांच्या मूळ पॉलिप अवस्थेत परत जातात.

Immortal jellyfish Turritopsis dohrnii

|

ESakal

रूपांतर

हे एखाद्या वृद्ध व्यक्तीचे पुन्हा लहान मुलात रूपांतर होण्यासारखे आहे. हे चक्र अनिश्चित काळासाठी चालू राहू शकते ज्यामुळे ते जैविकदृष्ट्या अमर बनते. या जेलीफिशचे जीवनचक्र हा वैज्ञानिक संशोधनाचा एक प्रमुख विषय आहे.

Immortal jellyfish Turritopsis dohrnii

|

ESakal

आयुर्मान

कर्करोग संशोधन आणि पेशी पुनरुत्पादनावर काम करणारे संशोधक, जेलीफिशच्या जनुकीय संकेताचा उपयोग मानवी आयुर्मान वाढवण्यासाठी किंवा असाध्य रोगांवर उपचार करण्यासाठी करता येईल का, हे समजून घेण्याचा प्रयत्न करत आहेत.

Immortal jellyfish Turritopsis dohrnii

|

ESakal

गुंतागुंतीची रचना

मानवी शरीराची आणि जेलीफिशच्या शरीराची गुंतागुंतीची रचना जरी खूप वेगळी असली तरी, या जीवाचे अस्तित्व हे सिद्ध करते की जैविक घड्याळ मागे फिरवणे अशक्य नाही.

Immortal jellyfish Turritopsis dohrnii

|

ESakal

क्षमता

या आश्चर्यकारक क्षमता असूनही हे जीव कायमचे जगत नाहीत. शिकारी प्राण्यांमुळे किंवा सागरी प्रदूषणामुळे त्यांचा मृत्यू होतो. त्यांची अमरत्व ही केवळ नैसर्गिक वृद्धत्वापासून संरक्षण आहे, बाह्य धोक्यांपासून नाही.

Immortal jellyfish Turritopsis dohrnii

|

ESakal