पाण्याच्या बाटलीचा तळ सपाट, मग शीतपेयांच्या बाटल्यांचा तळ पाच-कोनी का असतो?

बाटलीचा तळ

सामान्य पाण्याच्या बाटलीचा तळ पूर्णपणे सपाट असतो, पण प्लास्टिकच्या शीतपेयांच्या बाटल्यांची रचना वैशिष्ट्यपूर्ण असते, ज्यात तळाला पाच उंचवटे किंवा फुगवटे असतात. Water Bottle And Soft Drink Bottle Design | ESakal

रचना

लोकांना अनेकदा वाटते की तळाची ही वैशिष्ट्यपूर्ण रचना केवळ बाटलीच्या सौंदर्यासाठी किंवा शैलीसाठी असते, पण यामागे एक महत्त्वाचे आणि सखोल वैज्ञानिक तत्त्व आहे. Water Bottle And Soft Drink Bottle Design | ESakal

पेंटापॉड

या वैशिष्ट्यपूर्ण रचनेला 'कॉरुगेटेड बॉटम' किंवा 'पेंटापॉड' म्हणतात. चला, शीतपेयांच्या बाटल्यांच्या तळावर ही वैशिष्ट्यपूर्ण पाच-कोनी रचना का वापरली जाते, हे जाणून घेऊया. Water Bottle And Soft Drink Bottle Design | ESakal

वायूच्या दाबाचा सामना

शीतपेये कार्बन डायऑक्साइडने भरलेली असतात. जेव्हा आपण बाटली उघडतो, तेव्हा या वायूमुळे फेस आणि वायू बाहेर पडतो. Water Bottle And Soft Drink Bottle Design | ESakal

पाच उंच कोपरे

जर शीतपेयाच्या बाटलीचा तळ पाण्याच्या बाटलीप्रमाणे सपाट असता, तर वायूच्या दाबामुळे तळ बाहेरच्या दिशेने फुगला असता आणि बाटली फुटूही शकली असती. तळाशी असलेले हे पाच उंच कोपरे वायूचा दाब शोषून घेतात. Water Bottle And Soft Drink Bottle Design | ESakal

आकार नियंत्रित करणे

जेव्हा एखादा द्रव पदार्थ गरजेपेक्षा जास्त थंड केला जातो, तेव्हा त्याचे आकारमान आणि घनता लक्षणीयरीत्या बदलतात. Water Bottle And Soft Drink Bottle Design | ESakal

वायू आणि द्रव पदार्थ

जेव्हा एखादे शीतपेय खूप थंड होते किंवा रेफ्रिजरेटरमध्ये ठेवले जाते, तेव्हा त्यातील वायू आणि द्रव पदार्थ प्रसरण पावण्याचा प्रयत्न करतात. Water Bottle And Soft Drink Bottle Design | ESakal

तापमानातील बदल

या परिस्थितीत, बाटलीच्या तळाशी असलेली विशेष रचना स्प्रिंगप्रमाणे काम करते. तापमानातील बदलांमुळे आतील दाब वाढल्यावर, उंच कोपरे थोडेसे प्रसरण पावतात, परंतु बाटलीला तिचा आकार गमावण्यापासून रोखतात. Water Bottle And Soft Drink Bottle Design | ESakal

प्लास्टिकची बचत

या रचनेमागे एक आर्थिक कारणही आहे. जर शीतपेयाचा तीव्र दाब सहन करण्यासाठी संपूर्ण बाटली जाड, कडक प्लास्टिकची बनवली असती, तर कंपनीचा खर्च लक्षणीयरीत्या वाढला असता. Water Bottle And Soft Drink Bottle Design | ESakal

उपाय

यामुळे शास्त्रज्ञांनी एक उपाय शोधला, तो म्हणजे बाटलीचे वरचे टोक पातळ ठेवून फक्त खालच्या बाजूलाच पंचकोनी रचनेचा वापर करणे. यामुळे कमी प्लास्टिक वापरूनही बाटली लक्षणीयरीत्या मजबूत होते. Water Bottle And Soft Drink Bottle Design | ESakal