भारतात ब्रिटिश सत्तेच्या पायाची पहिली ठिणगी... स्वालीची लढाई कधी, का आणि कुणामध्ये झाली होती?

Vrushal Karmarkar

युद्ध

जर आपण भारतीय इतिहासाकडे पाहिले तर आपण विविध युद्धांबद्दल वाचतो आणि ऐकतो. यातील अनेक युद्धांचा भारताच्या भविष्यावर खोलवर परिणाम झाला हे सिद्ध झाले.

Swally Battle History

|

ESakal

स्वालीची लढाई

असेच एक युद्ध म्हणजे स्वालीची लढाई... जी भारतीय इतिहासातील एक महत्त्वाचा टप्पा मानली जाते. या युद्धाने भारतात ब्रिटिशांचा पाया रचण्यास मदत केली.

Swally Battle History

|

ESakal

ईस्ट इंडिया कंपनी

स्वालीची लढाई २९-३० नोव्हेंबर १६१२ रोजी लढली गेली. ही भारतातील गुजरातजवळील सुवली येथे ब्रिटिश आणि ईस्ट इंडिया कंपनीच्या पोर्तुगीजांमधील नौदल लढाई होती.

Swally Battle History

|

ESakal

कार्टेल व्यवस्था

स्वालीची लढाई अनेक घटकांमुळे झाली. ज्यात भारतीय किनाऱ्यावरील पोर्तुगीजांचे वर्चस्व समाविष्ट होते. शिवाय पोर्तुगीजांनी त्यांची स्वतःची कार्टेल व्यवस्था स्थापित केली होती.

Swally Battle History

|

ESakal

पोर्तुगीज

१६ व्या शतकापर्यंत भारताची सागरी मार्गांवर आणि व्यापारावर मक्तेदारी होती. पोर्तुगीज सत्तेत असताना इतर कोणत्याही परदेशी शक्तीला भारतात स्थापन होऊ देण्यास तयार नव्हते.

Swally Battle History

|

ESakal

थॉमस बेस्ट

त्यावेळी कॅप्टन हॉकिन्स आणि थॉमस बेस्ट हे ईस्ट इंडिया कंपनीच्या वतीने व्यापाराच्या उद्देशाने भारतात आले. जेव्हा ब्रिटीश व्यापाराच्या उद्देशाने भारतात आले.

Swally Battle History

|

ESakal

मुघल सम्राट

तेव्हा कॅप्टन हॉकिन्सने मुघल सम्राट जहांगीरकडे सुरतमध्ये कारखाना उघडण्याची परवानगी मागितली. पोर्तुगीजांनी त्यांच्या प्रभावाचा वापर करून जहांगीरला परवानगी देण्यापासून रोखले.

Swally Battle History

|

ESakal

कार्टाजा

यामुळे पोर्तुगीज आणि ब्रिटिशांमधील तणाव वाढला. पोर्तुगीज समुद्रात व्यापार करणाऱ्या जहाजांकडून कार्टाजा नावाचा एक विशेष पास मागत असत. ज्यासाठी कर भरणे आवश्यक होते.

Swally Battle History

|

ESakal

सुवाली किनारा

जर एखादे जहाज तसे करण्यात अयशस्वी झाले तर पोर्तुगीज त्यावर हल्ला करत असत. १६१२ मध्ये कॅप्टन बेस्ट सुरतजवळील सुवाली किनाऱ्यावर त्याच्या जहाजांसह तैनात होता. पोर्तुगीजांनी त्याच्या जहाजांवर हल्ला केला.

Swally Battle History

|

ESakal

पोर्तुगीजांचा पराभव

जहांगीरच्या काही जहाजांवरही हल्ला झाला. या युद्धात इंग्रजांनी पोर्तुगीजांचा पराभव केला. यामुळे जहांगीरला आनंद झाला. त्याने इंग्रजांना सुरतमध्ये कारखाना स्थापन करण्याची परवानगी दिली.

Swally Battle History

|

ESakal