भारतात पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमती वाढवण्याचा अधिकार कोणाला आहे? जाणून घ्या दर वाढवण्याची प्रक्रिया...

Vrushal Karmarkar

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी अलीकडेच नागरिकांना अनावश्यक खर्च कमी करून परकीय चलन वाचवण्यासाठी मदत करण्याचे आवाहन केले आहे.

crude oil price impact

|

ESakal

पेट्रोल आणि डिझेलचे दर

इंधनाच्या किमतींचा घरगुती बजेट आणि अर्थव्यवस्थेवर परिणाम होत असल्याने अनेकांना प्रश्न पडत आहेत की, भारतात पेट्रोल आणि डिझेलचे दर कोण ठरवते?

crude oil price impact

|

ESakal

तेल विपणन कंपन्या

भारतातील पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमती प्रामुख्याने सरकारी मालकीच्या तेल विपणन कंपन्यांद्वारे ठरवल्या जातात.

crude oil price impact

|

ESakal

इंडियन ऑइल कॉर्पोरेशन

या प्रक्रियेत सहभागी असलेल्या प्रमुख कंपन्यांमध्ये इंडियन ऑइल कॉर्पोरेशन, भारत पेट्रोलियम आणि हिंदुस्तान पेट्रोलियम यांचा समावेश आहे.

crude oil price impact

|

ESakal

चलन विनिमय दर

या कंपन्या आंतरराष्ट्रीय कच्च्या तेलाच्या किमती आणि चलन विनिमय दरांच्या आधारावर इंधनाच्या किमती समायोजित करतात.

crude oil price impact

|

ESakal

भारत सरकार

भारत सरकारने २०१० मध्ये पेट्रोलच्या किमती आणि २०१४ मध्ये डिझेलच्या किमती अधिकृतपणे नियंत्रणमुक्त केल्या.

crude oil price impact

|

ESakal

दरप्रणाली लागू

याचा अर्थ असा की, सरकारने इंधनाच्या दैनंदिन किमती ठरवण्यावरील आपले थेट नियंत्रण सोडून दिले. भारतात सध्या गतिशील दैनिक दरप्रणाली लागू आहे.

crude oil price impact

|

ESakal

तेल

या प्रणालीनुसार, तेल विपणन कंपन्या दररोज सकाळी ६:०० वाजता पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमतींचा आढावा घेऊन त्या अद्ययावत करतात.

crude oil price impact

|

ESakal

विनिमय दर

किमतींमधील बदल प्रामुख्याने दोन प्रमुख घटकांवर अवलंबून असतात: आंतरराष्ट्रीय कच्च्या तेलाच्या किमती आणि भारतीय रुपया व अमेरिकन डॉलर यांच्यातील विनिमय दर.

crude oil price impact

|

ESakal

किमती

जागतिक कच्च्या तेलाच्या किमती वाढल्यास किंवा डॉलरच्या तुलनेत रुपया कमकुवत झाल्यास भारतात इंधनाच्या किमती सहसा वाढतात.

crude oil price impact

|

ESakal