सिगरेटचा एक कश घेताच ‘रिलॅक्स’ का वाटते? निकोटीन मेंदूवर कसा परिणाम करते? जाणून घ्या विज्ञान...

Vrushal Karmarkar

सिगारेट

तुम्ही कधी लक्षात घेतले आहे का की सिगारेटची तहान पहिली कश घेईपर्यंत किती अनियंत्रित होते? ही इच्छाशक्ती किंवा योगायोग नाही, तर ती जीवशास्त्राची कृती आहे.

Nicotine craving and relief

|

ESakal

सिगारेटचा धूर

जेव्हा तुम्ही सिगारेटचा धूर श्वासाने आत घेता तेव्हा निकोटीन फुफ्फुसातून रक्तप्रवाहात जाते आणि फक्त ७ ते १० सेकंदात मेंदूपर्यंत पोहोचते.

Nicotine craving and relief

|

ESakal

इंजेक्शन

ही गती अनेक इंजेक्शन दिलेल्या औषधांपेक्षा जास्त आहे. म्हणूनच तुम्हाला एकाच श्वासोच्छवासानंतर लगेचच आराम वाटतो.

Nicotine craving and relief

|

ESakal

निकोटीन

मेंदूमध्ये गेल्यावर, निकोटीन निकोटिनिक एसिटाइलकोलीन रिसेप्टर्सशी बांधले जाते. हे रिसेप्टर्स मेंदूला आवश्यक वाटणाऱ्या रासायनिक सिग्नलला स्विच आणि ट्रिगर करण्याचे काम करतात.

Nicotine craving and relief

|

ESakal

परिणाम

निकोटीनचा सर्वात महत्त्वाचा परिणाम म्हणजे मेंदूमध्ये डोपामाइन, एक चांगले अनुभव देणारे रसायन सोडणे.

Nicotine craving and relief

|

ESakal

चिडचिडेपणा

म्हणूनच सिगारेट ओढल्यानंतर चिंता आणि चिडचिडेपणा अचानक कमी होतो. डोपामाइनची ही लाट बक्षीस म्हणून नोंदवली जाते. मेंदूला कळते की फुगणे म्हणजे विश्रांती.

Nicotine craving and relief

|

ESakal

डोपामाइन

म्हणून, डोपामाइन सोडताच तहान कमी होते. निकोटीन तात्पुरते सतर्कता आणि एकाग्रता वाढवते.

Nicotine craving and relief

|

ESakal

समस्या

जाणवलेला ताण कमी करते, ज्यामुळे सिगारेटने समस्या सोडवली आहे असा भ्रम निर्माण होतो.

Nicotine craving and relief

|

ESakal

तृष्णा

निकोटीनची पातळी कमी झाल्यावर, त्याचे परिणाम लवकर कमी होतात. डोपामाइनची पातळी कमी झाल्यावर, मेंदू पुन्हा त्याची इच्छा करतो. यालाच तृष्णा म्हणतात.

Nicotine craving and relief

|

ESakal