Vrushal Karmarkar
जेव्हा सूर्य अचानक पावसातून बाहेर येतो, तेव्हा निळ्या आकाशात पसरलेले इंद्रधनुष्य पाहून सर्वांना आनंद होतो.
Rainbow Formation
ESakal
निसर्गाचा हा सुंदर देखावा पाहिल्यानंतर तुम्हाला कधी प्रश्न पडला आहे का की हे इंद्रधनुष्य नेहमी गोलाकारच का दिसते? ते चौरस किंवा त्रिकोणी आकाराचे का नसते?
Rainbow Formation
ESakal
आकाशात इंद्रधनुष्य दिसण्यासाठी तीन गोष्टी आवश्यक असतात. प्रखर सूर्यप्रकाश, हवेत तरंगणारे पाण्याचे लहान थेंब आणि प्रकाशकिरणांचा विशिष्ट कोन.
Rainbow Formation
ESakal
जेव्हा सूर्यप्रकाश त्यांच्या समोरच्या गोल पाण्याच्या थेंबांमध्ये शिरतो, तेव्हा तो आत शिरताना वाकतो. जेव्हा हा प्रकाश थेंबाच्या मागील बाजूस आदळतो आणि परावर्तित होतो.
Rainbow Formation
ESakal
तेव्हा तो अचूक ४२-अंशाच्या कोनात वाकतो. जांभळा, निळसर, निळा, हिरवा, पिवळा, नारंगी आणि लाल अशा सात वेगवेगळ्या रंगांमध्ये विखुरतो.
Rainbow Formation
ESakal
इंद्रधनुष्याचा आकार कधीही सरळ किंवा चौकोनी असू शकत नाही, कारण ४२ अंशांचा हा विशिष्ट कोन पाण्याच्या गोलाकार थेंबांभोवती एकसमान वर्तुळाकार आकार तयार करतो.
Rainbow Formation
ESakal
जेव्हा सूर्य आपल्या पाठीमागे असतो आणि पाण्याचे थेंब आपल्या समोर असतात, तेव्हा आपल्या डोळ्यांपर्यंत पोहोचणारा रंगीत प्रकाश शंकू किंवा गोलाचा आकार घेतो.
Rainbow Formation
ESakal
मात्र, जेव्हा आपण जमिनीवर उभे असतो, तेव्हा आपल्याला त्याचा धनुष्यासारखा वाकलेला फक्त वरचा अर्धा भाग दिसतो, कारण उरलेला अर्धा भाग जमिनीखाली लपलेला असतो.
Rainbow Formation
ESakal
निसर्गाचा हा रंगीबेरंगी देखावा पाहण्यासाठी दोन विशिष्ट हवामान परिस्थिती जुळून येणे आवश्यक आहे. पहिली गोष्ट म्हणजे, आकाशाच्या एका भागात पाण्याचे थेंब असले पाहिजेत.
Rainbow Formation
ESakal
त्याच वेळी दुसऱ्या बाजूला सूर्यप्रकाश असला पाहिजे. याच कारणामुळे पावसाळ्यात मुसळधार पावसानंतर जेव्हा ढग अचानक विरळ होऊ लागतात.
Rainbow Formation
ESakal
प्रखर सूर्यप्रकाश पडतो, तेव्हा आकाशात सर्वात स्पष्ट आणि तेजस्वी रंगांचे इंद्रधनुष्य पाहायला मिळते. जेव्हा आकाशात दोन इंद्रधनुष्य दिसतात.
Rainbow Formation
ESakal
तेव्हा ही घटना तेव्हा घडते जेव्हा सूर्यप्रकाश पाण्याच्या थेंबावरून एकदाच नव्हे, तर दोनदा परावर्तित होतो. या प्रक्रियेमुळे मुख्य इंद्रधनुष्याच्या अगदी वर एक फिकट इंद्रधनुष्य तयार होते.
Rainbow Formation
ESakal