विमानाच्या टायरमध्ये नायट्रोजन का भरला जातो, हवा का नाही?

Mansi Khambe

विमानाचे टायर

सर्व वाहनांच्या टायरमध्ये हवा भरली जाते, पण विमानाच्या टायरमध्ये हवेऐवजी नायट्रोजनचा वापर केला जातो. यामागचं कारण काय? जाणून घ्या.

Airplane Tire

|

ESakal

टायरचा दाब

विमानाच्या टायरचा दाब २०० पीएसआय ते ३२० पीएसआय पर्यंत असतो, जो वाहनांच्या टायरपेक्षा अंदाजे ७ ते १० पट जास्त असतो. लँडिंगच्या वेळी उच्च वेग, घर्षण आणि जोरदार ब्रेकिंगमुळे टायर आणि चाकांमध्ये लक्षणीय उष्णता निर्माण होते.

Airplane Tire

|

ESakal

नायट्रोजनचा

या कारणांमुळे, सामान्य हवेऐवजी नायट्रोजनचा वापर केला जातो. यामुळे आग प्रतिबंध, आर्द्रता नियंत्रण, गंज संरक्षण आणि दाबाची स्थिरता सुनिश्चित होते. हे विमानाच्या सुरक्षिततेसाठी महत्त्वाचे आहे.

Airplane Tire

|

ESakal

तापमान

जेव्हा एखादे अवजड व्यावसायिक विमान ताशी २५० किलोमीटरपेक्षा जास्त वेगाने उतरते, तेव्हा घर्षण आणि ब्रेकिंगमुळे टायर आणि चाकांचे तापमान १५० ते २०० अंश सेल्सिअसपर्यंत पोहोचू शकते.

Airplane Tire

|

ESakal

धोका

उच्च तापमानात, टायरच्या रबरमधून बाहेर पडणारे अस्थिर हायड्रोकार्बन्स ऑक्सिजनसोबत एकत्रि‍करणाने टायरच्या आत एक स्फोटक मिश्रण तयार करतात. जोरदार ब्रेकिंग किंवा टेकऑफ रद्द करावे लागल्यास हा धोका गंभीर होतो.

Airplane Tire

|

ESakal

निष्क्रिय वायू

नायट्रोजन हा एक निष्क्रिय वायू असल्यामुळे तो हा धोका कमी करण्यास मदत करतो. विमानांच्या टायरमध्ये ९५% ते ९९% शुद्धतेचा नायट्रोजन भरलेला असतो. यामुळे आगीसाठी आवश्यक असलेल्या ऑक्सिजनचे प्रमाण कमी होते.

Airplane Tire

|

ESakal

आर्द्रता

सामान्य हवा वापरताना आर्द्रता ही देखील एक मोठी समस्या असू शकते. हवेमध्ये पाण्याची वाफ असते आणि जास्त उंचीवर विमानांना अत्यंत थंड परिस्थितीचा सामना करावा लागतो.

Airplane Tire

|

ESakal

टायर फुटणे

अहवालानुसार, लँडिंग करताना चाके अधिक वेगाने फिरल्याने आणि तापमान वाढल्याने बर्फाचे रूपांतर उच्च-तापमानाच्या वाफेत होऊ शकते. यामुळे दाबात अचानक वाढ होऊ शकते. ज्यामुळे धावपट्टीवर टायर फुटण्याची शक्यता असते.

Airplane Tire

|

ESakal

औद्योगिक नायट्रोजन

औद्योगिक नायट्रोजन कोरडा आणि आर्द्रतामुक्त असतो. हे टायरच्या आत बर्फ तयार होण्यापासून रोखते आणि -५०°C ते २००°C पर्यंतच्या तापमानात दाबातील अचानक होणारे बदल कमी करते.

Airplane Tire

|

ESakal

समस्या

कालांतराने, ऑक्सिजन आणि आर्द्रता टायरचे साहित्य आणि चाकाच्या रचनेला नुकसान पोहोचवू शकतात. शुष्क नायट्रोजन या समस्या कमी करण्यास मदत करतो.

Airplane Tire

|

ESakal

टायरचा दाब

विमानाच्या टायरमध्ये लहान छिद्रे असतात, ज्यातून वायू हळूहळू बाहेर पडू शकतो. ऑक्सिजनचे रेणू नायट्रोजनच्या रेणूंपेक्षा थोडे लहान आणि अधिक गतिशील असतात. यामुळे ऑक्सिजन रबरच्या भिंतींमधून तीन ते चार पट वेगाने बाहेर पडू शकतो.

Airplane Tire

|

ESakal

कार्यक्षमता

विमानाचे टायर खूप जास्त दाबावर चालत असल्यामुळे, दाबात थोडी जरी घट झाली तरी टेकऑफ किंवा लँडिंग दरम्यान त्यांच्या कार्यक्षमतेवर प्रतिकूल परिणाम होऊ शकतो.

Airplane Tire

|

ESakal

विशेष रचना

विमानाचे टायर सामान्य टायरपेक्षा वेगळ्या पद्धतीने बनवलेले असतात. त्यामध्ये रबरसोबत नायलॉन आणि केव्हलारसारखे २०% ते ३८% कृत्रिम पदार्थ मिसळलेले असतात.

Airplane Tire

|

ESakal

केव्हलार

केव्हलारचा वापर बुलेटप्रूफ जॅकेटमध्येही केला जातो. यामुळे टायरला ५०० अंश सेल्सिअसपर्यंतचे तापमान सहन करण्यास मदत होते.

Airplane Tire

|

ESakal