एकूण 50 परिणाम
ऑक्टोबर 08, 2019
शेतातील हिरवाई. शरद ऋतूतील सौहार्द. झेंडूच्या माळा. नवरात्रीचा नंदादीप. पराक्रमाच्या पताका. रावणवधाचा जल्लोष. सीमोल्लंघनाची परंपरा. साडेतीन मुहूर्तांतील एक दिवस. दुर्गादेवीचा उत्सव. पाटीपूजन... दसरा शब्द उच्चारला की हे सारं एका क्षणात डोळ्यांसमोर येतं. पाटीपूजन शब्द लिहिताना आपोआप आठवले शाळेतले...
सप्टेंबर 27, 2019
पर्यावरणाचा झालेला ऱ्हास मानवनिर्मित हवामानबदलाचे भेसूर परिणाम दाखवत असतानाही भ्रामक विकासाच्या नावाखाली आपण किती काळ भावी पिढ्यांचे भवितव्य अंधकारमय करणार आहोत? आजच्या तरुणाईच्या या प्रश्नाला आपल्याला उत्तर द्यावेच लागेल आणि ते शाब्दिक नव्हे, तर कृतिशील असावे लागेल.  शांततेसाठीचे १९५२ मधील नोबेल...
सप्टेंबर 07, 2019
कर्करोगाच्या पेशी अवकाशात पाठवून त्यावर प्रयोगाची तयारी ऑस्ट्रेलियातील शास्त्रज्ञ करत आहेत. गुरुत्वाकर्षण नसेल किंवा अत्यल्प असेल, अशा स्थितीत कर्करोगाच्या बहुतांश पेशी मरतात, असे पृथ्वीवरील प्रयोगशाळेतील संशोधनात आढळून आले आहे. जवळजवळ शून्य गुरुत्वाकर्षण असलेल्या स्थितीत जेव्हा कर्करोगाच्या...
ऑगस्ट 31, 2019
‘माणसाने कसं फिट्ट असलं पाहिजे!’’ दंडातली बेटकुळी दाखवून ते म्हणाले. आम्ही मान्य केले. नाही म्हटले तरी बेटकुळी चांगली मोठ्या साइजची होती.  ‘‘तब्बेत सलामत तो पगडी पचास...काय?’’ दुसऱ्या दंडातली बेटकुळी हलवून ते म्हणाले. आम्ही तेदेखील ताबडतोब मान्य केले. वास्तविक तुमची म्हण चुकतेय, हे आम्हाला सांगायचे...
ऑगस्ट 10, 2019
#यूथटॉक मी  शाळेत असताना, ‘तुमचा आवडता छंद कोणता’ या प्रश्नाला ९९ टक्के वर्गाचं उत्तर असायचं, ‘वाचायला आवडतं.’ पुस्तकांनी भरलेली कपाटं, गर्दीनं गजबजलेली पुस्तक प्रदर्शनं हे दृश्‍य आजही दिसतं; पण लहानपणी ‘वाचायला आवडतं’ असं सांगणारा आजचा तरुण वर्ग या दृश्‍यात तितकासा आढळत नाही, ही काहीशी चिंतेची बाब...
मे 22, 2019
बिबट्यांच्या हल्ल्यात जखमी झालेल्या व्यक्ती, रानगव्यांमुळे शेतीचे नुकसान, हत्तींनी गावात घातलेला धुडगूस, यांसारख्या बातम्या आजकाल नवीन राहिलेल्या नाहीत. शाश्वत विकासाकडे वाटचाल करताना जंगले, त्यातील नैसर्गिक स्रोत, तेथील जैवविविधता यांचा विकासाशी असलेला संबंध नीट अभ्यासण्याची व ते स्रोत जोपासण्याची...
मे 10, 2019
पाणीवापराबाबत आपण गंभीर नाही, किंबहुना आपण जलनिरक्षरच आहोत. आज बाटलीबंद पाणी वीस रुपये प्रतिलिटर व पेट्रोल ऐंशी ते पंचाऐंशी रुपये प्रतिलिटर आहे. पुढील काही वर्षांत हेच गणित उलटे झाले, तर आश्‍चर्य वाटायला नको. परंतु, हे गणित कसे ठेवायचे हे आपल्याच हातात आहे. त्यासाठी गरज आहे ती जलसाक्षरेतची....
मे 01, 2019
देशातील प्रगतिशील राज्य असलेला महाराष्ट्र औद्योगिक बांधकाम क्षेत्रात आघाडीवर आहे. मात्र, मुंबई-पुण्यापलीकडे विकासाचे विकेंद्रीकरण, तसेच संतुलित विकास, घटत्या लिंगगुणोत्तराचे आव्हानही राज्यासमोर उभे ठाकलेय. आजच्या ‘महाराष्ट्र दिना’निमित्त राज्याच्या प्रगतीचा लेखाजोखा. दे शातील इतर राज्यांशी तुलना...
एप्रिल 13, 2019
जागतिक तापमानवाढीच्या विरोधात स्वीडनमध्ये सोळा वर्षांच्या ग्रेटा थुनबर्ग या मुलीने गेल्या वर्षीपासून अभिनव लढा सुरू केला आहे. हा लढा आता तिचा एकटीचा राहिला नसून, जगभरात त्याचे पडसाद उमटत आहेत. अ नियमित पाऊस, अमर्याद स्वरूपाची वादळे, भीषण दुष्काळ, अंगाची काहीली करणारा उष्मा, वाढत चाललेले वणवे आदी...
मार्च 05, 2019
"वन हक्क कायद्या'नुसार ज्यांचे वनाधिकार त्रिस्तरीय छाननीनंतर फेटाळले गेले आहेत, त्यांच्या जंगलांमधून बाहेर काढण्याचे आदेश सर्वोच्च न्यायालयाने दिले. त्यावरून गदारोळ सुरू झाला आहे. परंतु या आदेशाचा अर्थ नीट समजावून घेण्याची गरज आहे. भारतीय जंगलांमधील भूमिपुत्रांचे वन-हक्क नाकारण्याची "ऐतिहासिक...
फेब्रुवारी 13, 2019
ऑफिसमधली नेहमीची लगबग. सकाळपासून निमूट दिमतीला असलेल्या स्टुडिओतल्या संगणकानं मोक्‍याच्या क्षणी काम करण्याचं नाकारलं. हॅंगून गेला बिचारा! चडफडत "कंट्रोल + आल्ट + डिलीट बटनं दाबली. रिस्टार्ट! काही क्षणांच्या विश्रांतीनंतर संगणक पन्हा तैनातीत. संगणकानं थोडंसं का, कू करायला सुरवात केली, त्याची तब्येत...
फेब्रुवारी 13, 2019
संयुक्त राष्ट्रसंघानं 2019 हे वर्ष स्थानिक भाषा (Indigenous Languages) वर्ष म्हणून जाहीर केलं आहे आणि "युनेस्को'च्या नेतृत्वाखाली त्याची अंमलबजावणी होणार आहे. जगभरातल्या हजारो स्थानिक भाषांचं रक्षण करणं, त्या पुनरुज्जीवित करणं आणि त्यांना चालना देणं, या उद्देशानं हा निर्णय घेतलेला आहे. ठिकठिकाणच्या...
जानेवारी 29, 2019
एकाच वेळी अनेक स्तरांवर सामाजिक काम करणाऱ्यांविषयी आपल्या मनात नेहमीच आदराची भावना असते. परंतु, काही जणांचा जीवनप्रवास समजून घेताना आदराबरोबरच कुतूहल जागं होतं. अशांपैकी मला भेटलेल्या दोन व्यक्ती म्हणजे डॉ. रवींद्र कोल्हे आणि विलास चाफेकर. कोल्हे यांनी मेळघाटातील छोट्या गावात केवळ एक रुपया फी घेऊन...
सप्टेंबर 27, 2018
फा र्फार्पूवीची गोष्टबिष्ट नव्हे. ही दोनेक वर्षांपूर्वीचीच आहे. एक किनई दरोडेखोर होता. आता हा इसम दरवडेखोर होता की वाटमारी करणारा भुरटा ह्याबद्दल थोडेसे क्‍नफ्यूजन आहे. पण काहीही असेनाका, (हा मराठी शब्दप्रयोग आहे, जपानी नाव नव्हे!) दाखलेबाज गुन्हेगार होता इतके पुरे. आपला हा कथानायक आहे किनई, तो जो...
सप्टेंबर 22, 2018
भारतातील वाढणारा-विस्तारणारा मध्यमवर्ग ही मोठी बाजारपेठ बलाढ्य परकी कंपन्यांना खुणावत असेल तर नवल नाही. ‘ॲमेझॉन’ने आदित्य बिर्ला समूहाची ‘मोअर’ सुपरमार्केट खरेदी करून भारतातील किराणा माल विक्रीच्या क्षेत्रातील स्पर्धेत आणखी रंगत आणली आहे. वॉलमार्टने काही महिन्यांपूर्वी फ्लिपकार्ट विकत घेतले. किराणा...
सप्टेंबर 01, 2018
दोन दिवसांच्या किरकोळ रजेनंतर शाळेच्या प्रांगणामध्ये पाऊल टाकलं अन्‌  प्रांगणातील आपल्याच कामात मग्न असलेल्या मुलांच्या घोळक्‍याकडे पाहून मुख्याध्यापक फक्त दोन शब्द पुटपुटले... ‘आलोच हं, तुमच्या सरांना घेऊन..!’ मुले त्यांच्या कामात मग्न होती; पण हे शब्द पडताच ती एकदम उल्हसित झाली. त्यांना कोणता...
ऑगस्ट 22, 2018
देशात गेल्या दशकात मध्यमवर्गाचा वेगाने विस्तार झाला असून, त्याच्या जीवनशैलीत मोठे बदल झालेले दिसतात, ते लक्षात घ्यायला हवेत. राष्ट्रीय कुटुंब आरोग्य पाहणी अहवालातून समोर येणाऱ्या निष्कर्षांचा धोरणकर्त्यांनी विचार केला पाहिजे. नवीन पद्धतीनुसार २०११-१२ हे पायाभूत वर्ष धरून, एकूण देशांतर्गत उत्पन्नाची...
जुलै 14, 2018
आपल्या जीवसृष्टीतल्या सग्यासोयऱ्यांविरुद्ध निष्कारण निकराची लढाई पुकारायची आणि त्याच वेळी आपल्या परिसरात परकी, कृत्रिम रसायने ठेचून भरायची, या दुहेरी प्रमादामुळे आपण नवनव्या कर्करोगांना, ॲलर्जींना बळी पडू लागलो आहोत. ‘मुं बई, तुला बीएमसीवर भरवसा नाय काय? मुंबईच्या रस्त्यांमध्ये झोल झोल, रस्त्यांचे...
जुलै 07, 2018
दिवाणखाना म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या एखाद्या मध्यमवर्गीय घरातल्या दर्शनी खोलीत भिंतीवर तिष्ठणारा दूरचित्रवाणी संच हा आत्ताआत्तापर्यंत "पागल पेटारा' म्हणजेच इडियट बॉक्‍स म्हणून ओळखला जात होता. पण एखाद्या मस्तक फिरलेल्या माणसाला अचानक धक्‍का बसून त्याचे शहाणपण परतावे, इतकेच नव्हे, तर तो बुद्धिमंतांचा...
जून 22, 2018
प्रात:स्मरणीय योगमहर्षी पतंजलींचे स्मरण करोन आम्ही सर्वप्रथम योग दिवसानिमित्त आमच्या लाखो वाचकांना भरभरून शुभेच्छा देत आहो ! योग दिनाच्या शुभेच्छा ह्या सर्वसाधारणपणे अनेशापोटी द्यायच्या असतात, हे सुज्ञ वाचकांना माहीत असेलच. कारण भरल्यापोटी भलभलती योगासने करू नयेत असा शरीरशास्त्राचा नियम सर्वश्रुत...