एकूण 8 परिणाम
एप्रिल 16, 2017
आपल्या देशात धार्मिक तीर्थक्षेत्रांच्या ठिकाणी गाईंची भरपूर मंदिरं आहेत. मात्र, गोवंशाचं संशोधन करणारं एक खास विज्ञानक्षेत्र दिल्लीच्या ईशान्येला ७० किलोमीटरवर मीरत (मेरठ) इथं आहे. या संस्थेचं कार्य भारतीय कृषी संशोधन परिषदेच्या अखत्यारीत चालतं. गोवंशाची उत्तमात उत्तम निर्मिती होण्यासाठी मूलभूत,...
मार्च 26, 2017
भारतीय विज्ञानक्षेत्रांची ओळख करून घेताना पर्यावरण, वन आणि हवामानबदल मंत्रालय जाणून घेणंही आवश्‍यक ठरावं. कारण, या मंत्रालयाच्या अखत्यारीत येणाऱ्या अकादमी, महामंडळं, संशोधनसंस्था आणि अन्य विभागांची संख्या ६० पेक्षाही जास्त आहे. आज अत्यंत महत्त्वपूर्ण असलेल्या या मंत्रालयाची स्थापना १९८५ मध्ये झाली...
मार्च 19, 2017
आपल्या देशात जरी आधुनिक विज्ञान-तंत्रज्ञानाची सुरवात स्वातंत्र्यपूर्व काळात झाली असली, तरी विज्ञान व तंत्रज्ञानासाठी स्वतंत्र मंत्रालय निर्माण होण्यासाठी १९७१ च्या मे महिन्याची २१ तारीख उजाडावी लागली. या मंत्रालयासाठी पुढील जबाबदाऱ्या निश्‍चित करण्यात आल्या आहेत - देशासाठी विज्ञान-तंत्रज्ञानाची...
फेब्रुवारी 12, 2017
वैज्ञानिक आणि औद्योगिक संशोधन परिषद (सीएसआयआर) ही संस्था म्हणजे आपल्या देशाचा अमूल्य ठेवा आहे. स्वातंत्र्यपूर्वकाळात सी. व्ही. रामन, जे. सी. घोष व ब्रिटिश अधिकारी सॅम्युअल सॅवेल यांचा प्रस्ताव, शांतिस्वरूप भटनागर यांचे अथक्‌ प्रयत्न आणि दूरदृष्टीचे तत्कालीन नेते रामस्वामी मुदलीयार यांचा पाठपुरावा...
फेब्रुवारी 06, 2017
सन १९१६ मध्ये त्या वेळच्या मद्रास प्रांतीय सरकारनं सध्याच्या केरळमधल्या राष्ट्रीय रस्ता क्रमांक ६६ वरच्या कासारगोड या जिल्ह्याच्या ठिकाणी नारळांवर संशोधन करणारी एक संस्था सुरू केली. १९४८ मध्ये ‘भारतीय नारळ समिती’कडं ही संस्था हस्तांतरित झाली. पुढं १९७० मध्ये केंद्रीय पीकलागवड संशोधन संस्था (...
जानेवारी 29, 2017
सन १९७० च्या दशकात निर्माण झालेल्या ऊर्जेच्या संकटाची झळ प्रामुख्यानं प्रगत देशांना बसली होती. त्यादरम्यानच्या पार्श्‍वभूमीवर भारतानंही ऊर्जेच्या भविष्यकालीन तरतुदीच्या दृष्टिकोनातून विज्ञान-तंत्रज्ञान मंत्रालयाच्या अखत्यारीत अतिरिक्त ऊर्जास्रोत आयोगाची स्थापना केली. या आयोगाकडं नवीन आणि नवकरणीय (...
जानेवारी 15, 2017
भारताच्या आर्थिक विकासाच्या अनेक योजना १९५०च्या दरम्यान कार्यान्वित झाल्या. या दरम्यानच जागतिक हवामान परिषदेनं भरवलेल्या तिसऱ्या परिषदेत विषुवृत्तीय क्षेत्रातल्या देशांनी हवामानविषयक अभ्यास-संशोधनाची निकड स्पष्ट केली. यानंतर तिसऱ्या पंचवार्षिक योजनेत एका प्रस्तावाद्वारे भारतीय विषुववृत्तीय हवामान...
जानेवारी 08, 2017
रेडिओ, टेपरेकॉर्डर, म्युझिक सिस्टिम, टू-इन-वन, सीडी प्रॉडक्‍ट, कार ऑडिओ ही उत्पादनं तशी वरकरणी पाहता ‘किरकोळ’ वाटतात... या किंवा अशांसारख्याच अन्य उत्पादनांमध्ये सर्जनशीलता किंवा नवनिर्मिती ती काय असणार, असा प्रश्‍न सर्वसामान्यांना पडू शकतो... पण त्यातही सर्जनशीलता असते, हे वास्तव आहे. त्याच...