एकूण 20 परिणाम
सप्टेंबर 22, 2019
दरवर्षी २१ सप्टेंबरला जगभर ‘विश्‍वशांती दिन’ साजरा केला जातो. या दिवशी सकाळी युनोचे महासचिव घंटानाद करतात आणि संपूर्ण जगभर एक आठवडाभर विश्‍वशांतीसंबंधी शैक्षणिक कार्यक्रम आयोजित केले जातात. असं असलं, तरी वास्तवात जगात शांतीचा प्रवाह वाहत नाही. उलट बहुसंख्य देशांची युद्धाच्या दिशेनं तयारी सुरू आहे....
सप्टेंबर 08, 2019
फेसबुकच्या व ट्विटरच्या वापरात मेक्‍सिको, ब्राझील, भारत, फिलिपाईन्स, तुर्कस्तान, इंडोनेशिया, दुबई हे देश अग्रगण्य आहेत, तर जपान, जर्मनी, इंग्लंड, अमेरिका, युरोपातले देश हे या वापरात खूप मागं आहेत. जे देश एकदम दारिद्र्यात राहतात अशा देशांची नावं समाजमाध्यमांचा वापर करणाऱ्या देशांच्या यादीत नाहीत. ही...
ऑगस्ट 25, 2019
जपान, युरोपमध्ये काही उद्योग शतकानुशतकं अस्तित्व टिकवून आहेत. वेगवेगळ्या क्षेत्रांतले हे उद्योग तरुण भारतीय उद्योजकांना प्रेरणादायक ठरू शकतात. आपणही जर खरोखर हजारो वर्षं चालणारे असे उद्योग निर्माण करू शकलो तर भविष्य आपल्या हातात येऊ शकतं. जपान, इटली, इंग्लंड आदी देशांत जर हे जमू शकतं तर आपल्याला का...
जुलै 28, 2019
भारतात जर वैचारिक व राजकीय संघर्ष वाढू नये असं आपल्याला वाटत असेल तर दुबळ्या आर्थिक घटकांना सक्षम कसं करता येईल या प्रश्नाला प्राधान्य दिलं गेलं पाहिजे. केवळ कर्तबगार लोकांवर कर लावून काही चांगलं निष्पन्न होणार नाही; किंबहुना आर्थिक दुष्परिणामच होतील. सर्व घटकांना समवेत घेऊन एक सर्वसमावेशक समाज आणि...
जून 02, 2019
राजकारणाकडून राष्ट्रकारणाकडं वळण्याचा अनुभव पाश्‍चिमात्य देशांप्रमाणेच भारतीय लोकशाहीलाही आहे. नवीन सरकारनं काय करावं याबद्दल अनेक विद्वान विविध सूचना करत आहेत. प्रश्‍न केवळ सरकारचा अथवा राजकीय पक्षांचा नाही. देशाचं भवितव्य हा राष्ट्रीय प्रश्‍न आहे व त्याच्याकडं आपण राजकीय नव्हे तर राष्ट्रीय...
मार्च 24, 2019
जगभरात अनेक ठिकाणी उजव्या विचारसरणीचं आणि डाव्या विचारसरणीचं राजकारण सुरू आहे. त्या-त्या देशांमधले विशिष्ट विचारसरणीचे नेते त्यांच्या चाहत्यांत लोकप्रिय आहेत. त्यामुळं मध्यममार्गी आणि मध्यमवर्गीय समाजाचं महत्त्व कमी होत चाललं आहे. दुसरीकडं भारतात मात्र मध्यमवर्गाचा प्रभाव मोठा आहे आणि भारतीय...
जानेवारी 13, 2019
भारतात आणि जगाच्या जवळपास अर्ध्या भागात या वर्षभरात निवडणुका होणार आहेत.निवडणुका हा केवळ घोषणाबाजीचा फड नसतो. समाजाच्या आत्म्याचा शोध घेण्याची ती एक संधी असते. ही संधी उमेदवार आणि मतदार अशा दोघांसाठीही असते. या संधीचा योग्य वापर करणं भारतातल्या व जगभरातल्या मतदारांच्या हातात आहे. आपण सगळे जण या...
सप्टेंबर 23, 2018
त्या झगमगाटी देशाची आपल्याला केवळ उजळ बाजूच माहीत आहे. उर्वरित देशात, विशेषतः तिथल्या ग्रामीण भागातली, दिशाहीन नागरिकांची काय परिस्थिती आहे याबद्दल भारतातला "पश्‍चिमपूजक' मीडिया कधी काही लिहीत नाही. एका देशाच्या पश्‍चिम विभागात एक राज्य आहे. तिथल्या ग्रामीण विभागात एक कुटुंब एका झोपडीत राहतं....
ऑगस्ट 26, 2018
केरळवर ओढवलेल्या नैसर्गिक आपत्तीमुळं हवालदिल झालेल्या लोकांचं जीवन पूर्वपदावर येण्यासाठी 500 कोटी रुपये हवेत की पाच हजार कोटी रुपये हवेत, हा दुय्यम महत्त्वाचा प्रश्‍न आहे. आपली प्रगतीची व्याख्या ही वास्तवात होणाऱ्या बदलांवर आधारित असावी की भावनांना गोंजारणाऱ्या राजकारणावर आधारित असावी, हा खरा मूळ...
जून 03, 2018
गेल्या सहा वर्षांत जगाचा प्रवास आत्मघातकी दिशेनं झाला आहे. तसा तो होईल याची कल्पना सहा वर्षांपूर्वी नव्हती. आपण बाहेरच्या घडामोडींमध्ये बदल घडवून आणू शकत नाही; पण स्वतःला सर्वच दृष्टींनी भक्कम करण्याचा प्रयत्न करू शकतो. रात्र वैऱ्याची आहे... राजा व प्रजा दोघांनीही जागरूक राहण्याची गरज आहे. हे सदर...
एप्रिल 22, 2018
भारतातल्या युवकांमध्ये निर्मितिक्षम सामर्थ्य सुप्त स्वरूपात आहे, असं मला वाटतं. ते जागृत करण्यासाठी आपल्याला प्रथम प्राचीन भारतातली कामगिरी व परदेशस्थ भारतीयांची कामगिरी यांबद्दलच्या बढाया मारण्यापलीकडं जाऊन विचार करावा लागेल. समाजातून राजकारणाचं महत्त्व कमी करावं लागेल व समाज, कला, विज्ञान अशा...
फेब्रुवारी 11, 2018
भारतातल्या शेतकऱ्यांनी व कृषिक्षेत्राशी संबंधित उद्योजकांनी नाचणी-ज्वारी-बाजरीचं जागतिक पातळीवर नावीन्यपूर्ण पद्धतीनं मार्केटिंग केलं, तर अरब देशांतल्या तेल-उत्पादकांसारखं अथवा दक्षिण आफ्रिकेतल्या सोन्याच्या खाणींच्या मालकांप्रमाणे त्यांना खूप श्रीमंत होता येईल. मी  सानफ्रान्सिस्कोला हॉटेलच्या...
सप्टेंबर 24, 2017
तुर्कस्तानची राजधानी इस्तंबूल इथं एका बैठकीसाठी एकदा मी गेलो होतो. इस्तंबूलमधला तक्‍सीम चौक प्रसिद्ध आहे. तिथं पर्यटक मोठ्या संख्येनं येतात. आमची बैठक सुरू असताना तक्‍सीम चौकात दहशतवादी हल्ला झाला. इस्राईलहून आलेल्या पर्यटकांचा बळींमध्ये समावेश होता. हल्ला झाल्यावर तीन-चार तासांच्या आत इस्रायली...
ऑगस्ट 13, 2017
‘स्वातंत्र्य’ म्हणजे स्वतःचं तंत्र, स्वतः निर्माण केलेली व्यवस्था व स्वतःचं बंधन. ‘स्वातंत्र्य’ हा केवळ शब्द नाही. ‘परकीय शक्तीपासून मुक्ती मिळालेली स्थिती’ एवढंच या शब्दाचं वर्णन नाही, तर ‘स्वातंत्र्य’ ही एक संकल्पना आहे व या संकल्पनेचा उगम भारतीय तात्त्विक विचारांत आहे. ‘स्वातंत्र्य’ म्हणजे...
जुलै 02, 2017
कॉफी हाउसचं प्रस्थ भारतात आता वाढलं असलं, तरी जगभरात या एरवी साधारण वाटणाऱ्या वास्तूमध्ये इतिहास घडल्याचं दिसतं. रोममधलं ग्रीक कॅफे, व्हिएन्ना इथलं कॅफे सेंट्रल, बुडापेस्टमधलं हंगेरीया कॅफे, तर कोलकता इथलं कॉलेज स्ट्रीट कॉफी हाउस अशा काही कॅफेंमध्ये राजकीय, साहित्यिक क्रांतीची बीजं रोवली गेली....
मे 21, 2017
किनाऱ्यास समांतर विचार करणं सोपं असतं. काटकोन करून मार्गक्रमण केलं तर अनपेक्षित धोके समोर येतात; परंतु तसं केलं तरच नवीन मार्गही सापडतात. शालेय शिक्षणापासून ते महत्त्वाच्या आंतरराष्ट्रीय प्रश्नांबाबतची राज्यकर्त्यांची निर्णयप्रक्रिया अशा सगळ्याच स्तरांवर आपल्या विचार करण्याच्या पद्धतीत बदल करण्याची...
फेब्रुवारी 26, 2017
जर आपल्याला आलिया भोगासी सादर व्हायचं असेल तर शिक्षणपद्धती, औद्योगिक व कृषी उत्पादन, संगणकक्षेत्र, पाणी व हवामान या क्षेत्रांना प्राधान्य देऊन त्यातलं मूलभूत संशोधन हे सध्या आहे त्यापेक्षा सुमारे हजार ते लाखपट वाढवावं लागेल. अन्यथा आपण केवळ बेरोजगारांच्या फौजा निर्माण करू व त्यांना केवळ सिनेमातली...
जानेवारी 29, 2017
काही शतकांच्या गुलामगिरीमुळं आपण अजूनही प्रश्‍न विचारण्यापेक्षा उत्तर देणं जास्त महत्त्वाचं समजतो. शाळेत उत्तर देणाऱ्या विद्यार्थ्याला शाबासकी मिळते, तर प्रश्‍न विचारणाऱ्या विद्यार्थ्याला शिक्षा होते. उद्योग-व्यवसायात उत्तर देणाऱ्या कामगाराला बढती मिळते, तर प्रश्‍न विचारणाऱ्या कामगाराची प्रगती...
जानेवारी 01, 2017
समाज घडवण्याचे दोन मार्ग आहेत. बाह्य व अंतर्गत शत्रूंवर सतत हल्ला करत राहणं व राष्ट्रीय सुरक्षेचा आभासी प्रश्‍न निर्माण करणं हा एक मार्ग आहे; तर बाह्य व अंतर्गत शक्तींना आपल्याविरुद्ध हल्ला करण्याची इच्छा होऊ नये असं राष्ट्राचं चारित्र्य बनवणं हा दुसरा मार्ग आहे. देशातल्या नागरिकांना बडगा दाखवून,...
डिसेंबर 18, 2016
राजकीय, वैज्ञानिक व नैसर्गिक असं तिहेरी वादळ सुटलेलं असताना जगातल्या सगळ्याच देशांत आर्थिक व सामाजिक विषमता वाढत आहे. साधारणतः साडेचार वर्षांपूर्वी हे वादळ-वारं क्षितिजाच्या पलीकडं होतं. या काळात ते पुढं पुढं सरकत पृथ्वीतलावर पसरलं आहे. त्यातून मनुष्याचं जीवन सुखी करणारे महत्त्वाचे बदल होऊ शकतील...