'या' देशात मांजर मारली तर मिळायची फाशीची शिक्षा, आजही का आहे देवीचा दर्जा?

मृत्यूदंडांची शिक्षा

प्राचीन इजिप्तमध्ये मांजरीला मारणे हा मृत्यूदंडाच्या शिक्षेस पात्र असलेला गुन्हा होता. अपघाताने किंवा चुकूनही मांजरीचा जीव गेला तरीही शिक्षा तीच होती.

केवळ पाळीव प्राणी नव्हे

मांजर फक्त घरातील प्राणी नव्हती. ती पूजनीय देवतेशी संबंधित होती आणि समाजाच्या धान्यसाठ्याचे रक्षण करण्यात तिची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची होती.

बास्टेट देवीशी संबंध

मांजरींबाबतच्या कठोर दृष्टिकोनाचे मुख्य कारण ‘बास्टेट’ देवीप्रती असलेली श्रद्धा होती. बास्टेट प्रेम, संगीत, घरगुती संरक्षण आणि प्रजननक्षमतेची देवता मानली जात असे.

मांजरीचा चेहरा असलेली देवी

बास्टेटला मांजरीचा चेहरा असलेली देवता म्हणून चित्रित केले जात असे. त्यामुळे मांजरी थेट देवतेशी जोडल्या गेल्या आणि त्यांना पवित्र मानले जाऊ लागले.

देवतेचा अपमान

मांजरीला इजा पोहोचवणे म्हणजे केवळ क्रूरता नव्हती, तर थेट देवतेचा अपमान. म्हणूनच मांजर मारण्याची शिक्षा इतर प्राण्यांपेक्षा कितीतरी कठोर होती.

धान्यसाठ्याचे रक्षक

इजिप्शियन अर्थव्यवस्था शेतीमालावर अवलंबून होती. उंदीर आणि कीड धान्य नष्ट करू शकत होते. मांजरी या उपद्रवी प्राण्यांची शिकार करून धान्य सुरक्षित ठेवत असत.

सापांपासूनही संरक्षण

मांजरी फक्त उंदीरच नव्हे, तर विषारी सापांचीही शिकार करत असत. अशा प्रकारे त्यांनी धान्यसाठ्यासोबत मानवी जीवनाचेही रक्षण केले.

शोकाचरणाची प्रथा

घरातील मांजर दगावल्यास कुटुंबातील सदस्य शोक व्यक्त करत आणि स्वतःच्या भुवया मुंडून घेत. ही कृती मांजरीच्या भावनिक महत्त्वाचे दर्शन घडवते.

ममीकरण आणि दफन

मृत्यूनंतर मांजरीचे शरीर मानवांप्रमाणेच काळजीपूर्वक ममीकरण केले जात आणि पूर्ण सन्मानासह दफन केले जात असे. हे नाते केवळ सहजीवनापलीकडचे होते.

दोन मुख्य कारणे

मांजरींना उच्च स्थान दोन कारणांमुळे मिळाले बास्टेट देवीशी धार्मिक संबंध आणि धान्यसुरक्षेतील व्यावहारिक योगदान. श्रद्धा, अन्नसुरक्षा आणि कौटुंबिक बंध यांनी त्यांना पवित्र बनवले.

मुघल काळात दसरा अन् दिवाळी कशी साजरी होत असे?