एका निर्णयाने अख्खा समुद्र ५० वर्षात आटला; उरलं केवळ नाव आणि वाळूत जहाजांचे अवशेष

तापमान वाढ

जागतिक तापमानवाढ हा सध्या जगभरात चिंतेचा विषय आहे. जागतिक सरासरीपेक्षा जास्त तापमानाची नोंद अनेकदा झालीय. याच जागतिक तापमान वाढीने आणि मानवाने घेतलेल्या निर्णयाने अख्खा समुद्रच आटलाय.

समुद्र फक्त नावाला

एकेकाळी उंच लाटा आणि भली मोठी जहाजं वाहून नेणारा समुद्र फक्त ५० वर्षात कोरडाठक पडला. कजाकिस्तान आणि उज्बेकिस्तान यांच्या मधे असलेला अरल समुद्र आज फक्त नावाला उरला आहे.

सोविएतचा प्रकल्प

जगातला सर्वात मोठा इनलँड वॉटर बॉडी असणारा ६८ हजार चौरस किमी क्षेत्रात हा समुद्र पसरला होता. १९६० च्या दशतका सोविएत जलसिंचन प्रकल्पामुळे हा समुद्र आटायला सुरुवात झाली.

जलसिंचन

१९६० च्या दशकात सोविएत संघाने जलसंचिनासाठी कझाकिस्तान, उझबेकिस्तान, तुर्कमेनिस्तानमध्ये कोरड्या मैदानावर पाणी वळवण्याचा प्रकल्प सुरू केला.

पाणी वळवलं

उजबेकिस्तानमधील सिर दार्या आणि अमू दार्या या नद्यांचं पाणी वळवण्यात आलं होतं. यामुळे अरल समुद्रात या नद्यांचं जाणारं पाणी बंद झालं.

समुद्र आटला

नद्यांचं पाणी वळवल्यानं सिंचन क्षेत्र वाढलं पण समुद्र कोरडा पडला. अडीचशे ते तीनशे किलोमीटरपर्यंत पसरलेला समुद्र यानंतर आटायला सुरुवात झाली.

वाचवण्याची धडपड

समुद्र आटायला सुरू होताच कझाकिस्तानने अरल समुद्राच्या उत्तर आणि दक्षिण भागाच्या मधे एक धरण बांधलं. पण समुद्र पुन्हा त्या स्थितीत येणं शक्य झालं नाही.

वाळवंट

१९६० ते २०१० या अवघ्या ५० वर्षातच समुद्र कोरडा पडला. त्यात अनेक ठिकाणी जहाजांचे अवशेष आणि दूरवर पसरलेली वाळू दिसते.

हॉल्ट ते टर्मिनसपर्यंत; भारतामध्ये किती प्रकारची रेल्वे स्थानके आहेत? जाणून घ्या