हॉल्ट ते टर्मिनसपर्यंत; भारतामध्ये किती प्रकारची रेल्वे स्थानके आहेत? जाणून घ्या...

स्टेशन

तुम्ही अनेकदा लक्षात घेतले असेल की काही स्टेशनच्या नावांसोबत जंक्शन, सेंट्रल, टर्मिनल, कॅन्ट, रोड किंवा हॉल्ट असे शब्द जोडलेले असतात.

स्टेशनचा प्रकार

हे शब्द फक्त नावे नसून स्टेशनचा प्रकार आणि त्याचे महत्त्व दर्शवतात. तर, चला भारतातील विविध प्रकारच्या रेल्वे स्टेशन आणि त्यांचे अर्थ जाणून घेऊया.

टर्मिनस

टर्मिनल किंवा टर्मिनस म्हणजे शेवट. अशी स्थानके म्हणजे रेल्वे लाईन जिथे संपते. जेव्हा एखादी ट्रेन टर्मिनल स्टेशनवर येते तेव्हा ती त्याच दिशेने जात नाही तर एकतर तिथेच तिचा प्रवास संपवते.

टर्मिनल स्टेशन

तसेच दिशा बदलते आणि परत येते. टर्मिनल स्टेशन हे सामान्यतः मोठ्या शहरातील सर्वात महत्वाचे आणि सर्वात मोठे स्थानके असतात. अनेक लांब पल्ल्याच्या गाड्या येथून निघतात आणि संपतात.

जंक्शन

जंक्शन म्हणजे भेटण्याचे ठिकाण. जेव्हा एका स्टेशनपासून तीन किंवा अधिक रेल्वे लाईन्स वेगळे होतात तेव्हा त्याला जंक्शन स्टेशन म्हणतात. जंक्शन स्टेशन हे महत्त्वाचे असतात.

प्लॅटफॉर्म

कारण प्रवासी वेगवेगळ्या शहरांना आणि राज्यांना जाण्यासाठी ट्रेनमध्ये चढू शकतात. अशा स्टेशनवर सामान्यतः अनेक प्लॅटफॉर्म असतात आणि तिथे मोठ्या प्रमाणात लोकांची गर्दी असते.

मध्यवर्ती स्थानक

मध्यवर्ती स्थानक हे शहराचे मुख्य आणि सर्वात वर्दळीचे रेल्वे स्थानक असते. मोठ्या महानगरीय भागात एकापेक्षा जास्त स्थानके असू शकतात, परंतु मध्यवर्ती स्थानक सर्वात महत्वाचे मानले जाते.

प्रवासी

ही स्थानके बहुतेकदा खूप जुनी असतात आणि दररोज लाखो प्रवाशांना सेवा देतात. भारतात मध्यवर्ती स्थानकांची संख्या कमी आहे. परंतु ती खूप महत्त्वाची आहेत.

कँट

"कँट" हा शब्द "कँटोन्मेंट" पासून आला आहे, ज्याचा अर्थ लष्करी क्षेत्र आहे. सैन्य आणि संरक्षण सेवांच्या हालचाली सुलभ करण्यासाठी अशी रेल्वे स्थानके लष्करी क्षेत्रांजवळ बांधली जातात.

भूमिका

ही स्थानके सहसा लहान शहर स्थानके असतात. परंतु ती जनतेसाठी देखील खुली असतात. देशाच्या सुरक्षेतही त्यांची भूमिका महत्त्वाची असते.

रोड स्टेशन

"रोड स्टेशन" या शब्दाचा रेल्वे स्टेशनशी काय संबंध आहे असा प्रश्न लोकांना अनेकदा पडतो. ही स्टेशने सामान्यतः एखाद्या मोठ्या शहराच्या किंवा गावाच्या बाहेर बांधली जातात.

रेल्वे लाईन

एक रस्ता शहर आणि स्टेशनला जोडतो, म्हणूनच "रोड" हा शब्द अनेकदा वापरला जातो. ही स्टेशने अशा ठिकाणी आहेत जिथे रेल्वे लाईन थेट शहरातून जात नाही.

हॉल्ट स्टेशन्स

हॉल्ट स्टेशन्स ही भारतीय रेल्वेवरील सर्वात लहान आणि सोपी स्टेशन्स आहेत. येथे काही प्रवासी किंवा लोकल ट्रेन थोड्या वेळासाठी थांबतात.

सिग्नलिंग सिस्टीम

या स्टेशन्समध्ये मोठा कर्मचारी किंवा गुंतागुंतीची सिग्नलिंग सिस्टीम नसते. बहुतेकदा ग्रामीण किंवा निमशहरी भागात स्थित, ही स्टेशन्स स्थानिक रहिवाशांसाठी महत्त्वाची असतात. ते जवळच्या मोठ्या स्टेशन्सशी जोडतात.

हेअरकट बिघडला तर न्हाव्याविरोधात तक्रार कुठे करायची? जाणून घ्या याबाबतचा नेमका नियम...