संतोष कानडे
औरंगजेबाच्या कारकिर्दीत औरंगाबाद हे त्याच्या सर्वाधिक महत्त्वाच्या शहरांपैकी एक होते.
दक्षिणेतील मोहिमांदरम्यान त्याने अनेक वर्षे औरंगाबादला आपला प्रमुख लष्करी आणि प्रशासकीय तळ बनवला होता.
इ.स. १६८१ ते १७०७ या काळात तो प्रामुख्याने दख्खनमध्ये राहिला आणि औरंगाबादला वारंवार मुक्काम केला.
मुघल साम्राज्याच्या दक्षिणेकडील कारभाराचे नियोजन याच शहरातून केले जात असे.
औरंगाबादमधूनच मराठ्यांविरुद्धच्या अनेक मोहिमांचे नेतृत्व औरंगजेबाने केले होते.
शहरात त्याच्या काळात अनेक प्रशासकीय इमारती, छावण्या आणि लष्करी व्यवस्था उभारण्यात आल्या.
औरंगजेबाचा मृत्यू अहमदनगरजवळील भिंगार येथे झाला असला, तरी त्याचे दफन खुलताबाद येथे करण्यात आले, जे औरंगाबादजवळ आहे.
दिल्ली आणि आग्रा ही मुघलांची पारंपरिक राजधानीची शहरे होती, परंतु औरंगजेबाने आपल्या आयुष्याचा मोठा कालावधी दख्खनमध्ये घालवला.
म्हणूनच इतिहासकारांच्या मते, औरंगाबाद हे औरंगजेबाशी सर्वाधिक जवळून संबंधित आणि त्याच्या आवडत्या शहरांपैकी एक मानले जाते.