संतोष कानडे
तत्कालीन फ्रेंच प्रवासी फ्रान्सुआ बर्नियर याच्या प्रवासवर्णनानुसार, औरंगजेबाने १६६३ मध्ये काश्मीरला भेट दिली होती.
त्याला तेथील निसर्गसौंदर्य किंवा विलासापेक्षा केवळ सीमावर्ती प्रांताचे लष्करी व प्रशासकीय नियंत्रण महत्त्वाचे वाटत होते.
पूर्वीच्या मुघल सम्राटांच्या अंतःपुरात काश्मिरी महिलांचा आणि कलाकारांचा मोठा प्रभाव राहिला होता.
औरंगजेबाने राजकारणात अंतःपुरातील महिलांचा प्रभाव पूर्णपणे संपुष्टात आणण्याचे धोरण स्वीकारले.
औरंगजेबाने आपल्या संपूर्ण राज्यात महिलांवर कठोर पडदा पद्धत आणि धार्मिक बंधने लादली, ज्याचा प्रभाव काश्मीरमधील स्थानिक संस्कृतीवरही पडला.
औरंगजेबाच्या काळात काश्मीरमध्ये नियुक्त केलेल्या सुभेदारांनी जनतेवर कठोर प्रशासकीय व धार्मिक नियम लादले, ज्यामुळे स्थानिक समाजात मुघल प्रशासनाविरोधात असंतोष वाढला.
पूर्वीच्या बादशहांप्रमाणे काश्मीरकडे पर्यटनाचे किंवा सौंदर्याचे स्थळ म्हणून न पाहता, औरंगजेबाने त्याकडे केवळ तिबेट व मध्य आशियाशी जोडणारा एक रणनीतिक आणि कर गोळा करणारा भूभाग म्हणूनच पाहिले.
शाहजहान आणि जहांगीर यांच्या काश्मीरविषयीच्या अति-आकर्षणाला औरंगजेब मुघल तिजोरीचा अपव्यय मानत असे, त्यामुळे त्या जीवनशैलीशी जोडलेल्या प्रत्येक घटकाविषयी त्याची उदासीनता होती.
इतिहासकारांच्या मते, हा विरोध कोणत्याही विशिष्ट समूहातील महिलांविषयीचा वैयक्तिक आकस नसून त्याची स्वतःची कठोर धार्मिक विचारधारा आणि विलास-विरोधी मानसिकता यांचे ते प्रतिबिंब होते.
काश्मीरच्या समृद्ध स्थानिक परंपरा, संगीत आणि मोकळ्या संस्कृतीशी औरंगजेबाची कट्टर विचारसरणी जुळू शकली नाही; त्यामुळे दरबारी वातावरणात काश्मीरविषयी एक प्रकारचा कोरडेपणा आणि अंतर निर्माण झाले.