संतोष कानडे
आयुर्वेदात कोंबडीच्या मांसाला 'कुक्कुटमांस' असे म्हटले आहे. चरकसंहितेत याला 'बल्य' म्हणजे शरीराला बळ देणारे मानले आहे.
कुक्कुटमांस हे 'बृंहण' म्हणजे शरीराचे पोषण करणारे असल्याचे वर्णन आढळते.
विशेषतः अशक्तपणा किंवा शरीराची झीज झालेल्या अवस्थांमध्ये मांसाहाराचा उपयोग आयुर्वेदिक संदर्भांत केला आहे.
सुश्रुतसंहितेतील वर्णनानुसार कुक्कुटमांस वातदोषाशी संबंधित काही स्थितींमध्ये उपयोगी मानले गेले आहे.
काही आयुर्वेदिक संदर्भांमध्ये कुक्कुटमांसाला उष्ण गुणधर्माचे मानले आहे.
पारंपरिक ग्रंथांमध्ये कुक्कुटमांसाचा उपयोग काही विशिष्ट उपचारपद्धती आणि औषधी योगांमध्येही वर्णन केला आहे.
कोंबडीच्या मांसाचे गुण त्याची जात, पद्धत आणि सेवन करण्याच्या प्रकारानुसार बदलू शकतात, असे आयुर्वेदिक साहित्यामध्ये आढळते.
आयुर्वेदात फक्त पदार्थ नव्हे, तर त्याची योग्य पद्धतीने केलेली तयारी आणि सेवन यालाही महत्त्व दिले आहे.
मात्र 'चिकन सर्वांसाठी औषध आहे' असा निष्कर्ष काढण्याऐवजी, आयुर्वेदातील हे वर्णन पारंपरिक आहार-विचार म्हणून समजणे अधिक योग्य आहे.
Goat Meat Curry Benefits
esakal