संतोष कानडे
आयुर्वेदात कोलेस्ट्रॉलसाठी आधुनिक वैद्यकशास्त्रासारखी थेट संकल्पना नसली, तरी मेदधातू आणि मेदवृद्धी यांच्याशी त्याचा संबंध जोडला जातो.
आहारात तळलेले, अतितेलकट, जास्त साखर आणि प्रक्रिया केलेले पदार्थ कमी करण्याचा सल्ला दिला जातो.
जवस, ओट्स, हिरव्या भाज्या, डाळी आणि संपूर्ण धान्य यांसारखे फायबरयुक्त पदार्थ आहारात घेणे उपयुक्त ठरू शकते.
आवळा हा आयुर्वेदात महत्त्वाचा मानला जातो आणि संतुलित आहाराचा भाग म्हणून त्याचा वापर केला जातो.
गुग्गुळ आधारित काही आयुर्वेदिक औषधांचा वापर मेदवृद्धीसाठी केला जातो; मात्र ते डॉक्टर किंवा आयुर्वेद तज्ज्ञांच्या सल्ल्यानेच घ्यावे.
नियमित व्यायाम, योग आणि शारीरिक हालचाल यांना आयुर्वेदातही महत्त्व दिले जाते.
वजन जास्त असल्यास हळूहळू वजन कमी करणे कोलेस्ट्रॉल नियंत्रणासाठी फायदेशीर ठरू शकते.
पुरेशी झोप आणि नियमित दिनचर्या राखणेही आरोग्यासाठी महत्त्वाचे आहे.
मात्र आयुर्वेदिक उपायांनी कोलेस्ट्रॉल निश्चितपणे कमी होते, असा दावा करण्यापूर्वी वैद्यकीय पुरावे तपासणे आवश्यक आहे.