भीमाशंकर मंदिरातील १२०० वर्षे जुनी रहस्ये तुम्हाला माहीत आहेत का?

बारा ज्योतिर्लिंगांपैकी एक

भीमाशंकर हे देशातील भगवान शंकराच्या बारा ज्योतिर्लिंगांपैकी सहावे महत्त्वाचे ज्योतिर्लिंग मानले जाते. समुद्रसपाटीपासून ३५०० फूट उंचीवर घनदाट जंगलात हे मंदिर वसलेले आहे.

भीमा नदीचे उगमस्थान

पश्चिम महाराष्ट्राची जीवनवाहिनी असलेल्या 'भीमा' नदीचा उगम याच क्षेत्रात होतो. ही नदी येथून पुढे प्रवाहित होत जाऊन पंढरपूर येथे चंद्रभागा नावाने ओळखली जाते.

हेमाडपंथी आणि नागर वास्तुकला

हे प्राचीन मंदिर सुमारे १२०0 वर्षे जुने असून काळ्या दगडांवर अतिशय सुंदर कोरीवकाम केले आहे. याच्या वास्तुकलेमध्ये नागर आणि हेमाडपंथी शैलीचे सुंदर मिश्रण पाहायला मिळते.

नाना फडणवीस, छत्रपती शिवाजी महाराज

१८ व्या शतकात नाना फडणवीस यांनी या मंदिराच्या मुख्य शिखराचा, सभामंडपाचा जिर्णोद्धार केला. तसेच छत्रपती शिवाजी महाराजांनीही या मंदिराच्या संवर्धनासाठी सहकार्य केले.

पोर्तुगीजांवर विजयाची साक्ष

मंदिरासमोर १७२९ मधील एक मोठी ब्राँझची घंटा आहे. १७३९ मध्ये वसईच्या युद्धात पोर्तुगीजांचा पराभव केल्यानंतर चिमाजी अप्पांनी ही ऐतिहासिक घंटा मंदिराला अर्पण केली होती.

येशू आणि मदर मेरीची मूर्ती

चिमाजी अप्पांनी अर्पण केलेल्या या विशेष घंटेवर येशू आणि मदर मेरीची शिल्पे कोरलेली आहेत, जो या ऐतिहासिक ठेव्याचा एक अनोखा भाग आहे.

राज्यप्राणी 'शेकरू'

भीमाशंकरच्या या घनदाट जंगलात महाराष्ट्राचा राज्यप्राणी असलेला 'शेकरू' प्रामुख्याने पाहायला मिळतो, ज्यासाठी हा परिसर प्रसिद्ध आहे.

गुप्त भीमाशंकर, वन्यजीव अभयारण्य

मंदिराजवळच 'गुप्त भीमाशंकर' आहे, जिथे भीमा नदी पुन्हा जमिनीतून वाहताना दिसते. तसेच १९८४ मध्ये या संपूर्ण परिसराला अधिकृतपणे वन्यजीव अभयारण्य म्हणून घोषित करण्यात आले आहे.

राजा राजा चोलांच्या 'या' मंदिरात दडलाय १,००० वर्षांपूर्वीचा हिशोब; दगडांवर कोरलंय अकाउंट बुक!