बिटकॉइन म्हणजे नक्की काय? जाणून घ्या डिजिटल चलनाचा रंजक इतिहास आणि कार्यपद्धती

डिजिटल चलन

बिटकॉइन म्हणजे नक्की काय? या डिजिटल चलनाचा इतिहास काय आहे जाणून घ्या.

पहिले विकेंद्रित चलन

बिटकॉइन हे जगातील पहिले 'डिसेंट्रलाइज्ड' डिजिटल चलन आहे. याचा अर्थ असा की, यावर कोणत्याही देशाच्या सरकारचे किंवा रिझर्व्ह बँकेसारख्या मध्यवर्ती संस्थेचे नियंत्रण नसते.

सतोशी नाकामोतोचा शोध

३१ ऑक्टोबर २००८ रोजी 'सतोशी नाकामोतो' (Satoshi Nakamoto) या टोपणनावाने एका व्यक्तीने किंवा समूहाने याचा 'व्हाईट पेपर' प्रसिद्ध केला आणि २००९ मध्ये हे चलन प्रत्यक्षात आले. सतोशी नाकामोतो कोण आहे, हे रहस्य आजही कायम आहे.

ब्लॉकचेन तंत्रज्ञान

बिटकॉइनचे सर्व व्यवहार 'ब्लॉकचेन' नावाच्या तंत्रज्ञानावर चालतात. ही एक प्रकारची 'डिजिटल लेजर' (खात्यावही) असते, ज्यात प्रत्येक व्यवहाराची नोंद साखळी स्वरूपात सुरक्षित केली जाते.

मर्यादित पुरवठा

जगातील एकूण बिटकॉइनची संख्या २ कोटी १० लाख (21 Million) इतकीच मर्यादित आहे. यापेक्षा जास्त बिटकॉइन कधीही तयार होऊ शकत नाहीत, ज्यामुळे या चलनाची दुर्मिळता आणि किंमत वाढते.

बिटकॉइन मायनिंग

नवीन बिटकॉइन तयार करण्याच्या प्रक्रियेला 'मायनिंग' म्हणतात. यात शक्तिशाली संगणकांद्वारे गुंतागुंतीची गणिते सोडवून व्यवहारांची पडताळणी केली जाते. या कामाच्या मोबदल्यात मायनर्सना नवीन बिटकॉइन बक्षीस म्हणून मिळतात.

डिजिटल गोल्ड

बिटकॉइनला अनेकदा 'डिजिटल सोने' म्हटले जाते. सोन्याप्रमाणेच याचा पुरवठा मर्यादित आहे आणि काळाप्रमाणे याचे मूल्य वाढण्याची शक्यता असल्याने लोक यात मोठी गुंतवणूक करतात.

सुरक्षा आणि पारदर्शकता

बिटकॉइनचे व्यवहार एन्क्रिप्टेड (Encrypted) असल्याने ते हॅक करणे अत्यंत कठीण असते. तसेच, ब्लॉकचेनवर प्रत्येक व्यवहार सार्वजनिकपणे पाहता येतो, परंतु व्यवहार करणाऱ्या व्यक्तीची खरी ओळख गोपनीय राहते.

अतिशय अस्थिर मूल्य

बिटकॉइनची किंमत मागणी आणि पुरवठ्यावर अवलंबून असते. यामुळे याच्या किमतीत अत्यंत वेगाने चढ-उतार होतात. एका दिवसात किंमत १०-२०% ने वाढू शकते किंवा घसरू शकते, ज्यामुळे यात मोठी जोखीम असते.

ईडी जप्त केलेले पैसे कुठे ठेवते? त्यांच्या तिजोरीत किती रक्कम आहे? जाणून घ्या...