पोलीस कोणालाही आपल्या मर्जीनुसार बेड्या घालू शकतात का? जाणून घ्या याबाबतचा नेमका नियम...

बेड्या

एका वकिलाला आणि एका माजी सैनिकाला बेड्या घालणे हा अपमान आहे, असे मुंबई उच्च न्यायालयाने महाराष्ट्र सरकारला सांगितले.

भरपाई

त्या दोघांना आठ आठवड्यांच्या आत प्रत्येकी ५०,००० रुपये नुकसान भरपाई देण्याचे निर्देश दिले आहेत. असे वर्तन अपमानास्पद असल्याचे न्यायालयाने म्हटले आहे.

प्रश्न

या प्रकरणामुळे पुन्हा एकदा एक महत्त्वाचा प्रश्न उपस्थित झाला आहे: पोलीस कोणालाही आपल्या मर्जीनुसार बेड्या घालू शकतात का?

सामान्य प्रथा

भारतातील कायद्यात स्पष्टपणे नमूद केले आहे की, बेडी घालणे ही एक सामान्य प्रथा नाही.

सर्वोच्च न्यायालय

प्रेम शंकर शुक्ला विरुद्ध दिल्ली प्रशासन या ऐतिहासिक निर्णयात सर्वोच्च न्यायालयाने असे प्रतिपादन केले की अनावश्यकपणे हातकडी घालणे हे मानवी प्रतिष्ठेचे आणि संविधानाच्या अनुच्छेद २१ चे उल्लंघन आहे.

परवानगी

याचा अर्थ असा की, पोलीस प्रत्येक अटकेदरम्यान किंवा वाहतुकीदरम्यान आपोआप हातकडी वापरू शकत नाहीत. पोलिसांना केवळ विशिष्ट परिस्थितीतच हातकडी वापरण्याची परवानगी आहे.

आरोपी

यामध्ये अशा परिस्थितींचा समावेश होतो जिथे आरोपी कोठडीतून पळून जाण्याची, हिंसक होण्याची किंवा अटकेदरम्यान सहकार्य करण्यास नकार देण्याची दाट शक्यता असते.

बचाव

अशा प्रकरणांमध्ये, हातकडी घालणे हा एक बचाव मानला जातो. भारतीय सुरक्षा संहितेच्या कलम 43(3) अंतर्गत, खून, बलात्कार, दहशतवाद, अमली पदार्थांचे गुन्हे आणि सराईत गुन्हेगार

अधिकार

किंवा राष्ट्रीय सुरक्षेला धोका असलेल्या प्रकरणांसह गंभीर प्रकरणांमध्ये हातकडी घालण्याचे अधिक स्पष्ट अधिकार पोलिसांना आहेत.

बंधनकारक

हातकडी घालतानाही पोलिसांनी कडक नियमांचे पालन केले पाहिजे. हातकडी घालणे का आवश्यक होते, याचे स्पष्टीकरण अधिकाऱ्यांनी लेखी स्वरूपात देणे बंधनकारक आहे.

वाहतूक

सामान्य परिस्थितीत, विशेषतः जेव्हा विचाराधीन कैद्यांची वाहतूक केली जात असते, तेव्हा त्यांना हातकडी घालण्यापूर्वी पोलिसांना दंडाधिकाऱ्यांची परवानगी घ्यावी लागते.

मनाई

शिक्षा किंवा अपमानासाठी हातकड्या वापरण्यास कायद्याने स्पष्टपणे मनाई केली आहे. त्यांचा उद्देश पूर्णपणे संरक्षणात्मक असतो.

राजकारणात एंट्री, संपत्तीत भारी वाढ! हरभजन सिंगची एकूण मालमत्ता किती? आकडा वाचून बसेल धक्का