संतोष कानडे
सापांना माणसांसारखे बाहेरून दिसणारे कान नसतात, त्यामुळे ते हवेतून येणारा आवाज आपल्यासारखा ऐकू शकत नाहीत.
मात्र साप पूर्णपणे बहिरे नसतात; त्यांच्याकडे आतील कानाची रचना असते.
साप जमिनीतील कंपने आणि हालचाली अतिशय चांगल्या प्रकारे जाणवू शकतात.
सापाच्या जबड्याची हाडे जमिनीतील कंपने आतील कानापर्यंत पोहोचवण्यास मदत करतात.
त्यामुळे जवळपास निर्माण होणाऱ्या कंपनांना साप प्रतिसाद देऊ शकतो.
पारंपरिक बीन किंवा पुंगीचा आवाज ऐकून साप नाचतो, हा मात्र गैरसमज आहे.
प्रत्यक्षात सापाला बीनचा सूर ऐकून नाचण्यापेक्षा बीन वाजवणाऱ्याच्या हालचाली दिसतात आणि तो त्याकडे लक्ष ठेवतो.
बीन हलवल्याने सापही बचावाच्या भूमिकेत शरीर हलवताना दिसतो.
त्यामुळे सापाला बीनचे संगीत आवडते किंवा तो तालावर नाचतो, असे म्हणणे चुकीचे आहे.
थोडक्यात, साप आवाजापेक्षा कंपन, हालचाल आणि दृश्य संकेतांना अधिक महत्त्व देतो.