सूर्य कुठेही असो, सावली थेट शिवलिंगावरच! 'या' मंदिराचं रहस्य उघड होणार का? मंदिर विज्ञानालाही टाकतंय गोंधळात

शिवलिंगावर दिवसभर पडते सावली!

हैदराबाद शहरापासून अवघ्या १०० किलोमीटर अंतरावर, तेलंगणातील नलगोंडा जिल्ह्यात वसलेलं छाया सोमेश्वर महादेव मंदिर हे सुमारे ८०० वर्षे जुनं असून, आजही त्याच्या गूढ रहस्यामुळं जगभरातील भाविक आणि संशोधकांचं लक्ष वेधून घेत आहे.

८०० वर्षे जुने रहस्यमय मंदिर

या मंदिराचं सर्वात मोठं वैशिष्ट्य म्हणजे, दिवसभर एका खांबाची सावली (छाया) शिवलिंगावर फिरत राहते, मात्र त्या सावलीचा मूळ स्रोत आजवर कोणीही निश्चितपणे उलगडू शकलेला नाही.

अप्रतिम वास्तुकला

हे मंदिर प्राचीन भारतीय वास्तुकला, खगोलशास्त्र आणि विज्ञानाच्या अद्वितीय ज्ञानाचे जिवंत उदाहरण मानले जाते.

इतिहासकारांचं काय मत?

इतिहासकारांच्या मते, दक्षिण भारतातील चोल (चोळ) साम्राज्यासारख्या बलाढ्य राजवंशांच्या संरक्षणामुळे येथील मंदिरे उत्तर भारतात झालेल्या व्यापक परकीय आक्रमणांपासून सुरक्षित राहिली. त्यामुळे येथील कलात्मकता, स्थापत्यशास्त्र आणि वैज्ञानिक चमत्कार आजही त्यांच्या मूळ स्वरूपात पाहायला मिळतात.

मंदिरामागील रहस्य काय?

दिसायला साधे वाटणारे हे रहस्य प्रत्यक्षात अत्यंत गुंतागुंतीचे आहे. मंदिराच्या गर्भगृहात शिवलिंगासमोर थेट कोणताही खांब नसतानाही शिवलिंगावर स्पष्टपणे खांबाची सावली पडते. विशेष म्हणजे, तो खांब शिवलिंग आणि सूर्याच्या थेट रेषेतही नाही.

तज्ज्ञ काय सांगतात?

तज्ज्ञांच्या मते, मंदिर संकुलाबाहेरील खांबांची मांडणी, कोन आणि अंतर इतके अचूक आहे की सूर्याच्या हालचालींसोबत खांबांच्या परस्पर सावल्या एकत्र येऊन शिवलिंगावर पडणारी ही अद्भुत सावली तयार होते.

मंदिराला पडल्या भेगा

मंदिराच्या भिंतींना ८०० वर्षांच्या कालावधीत काही भेगा पडल्या असल्या, तरी तेलंगणा सरकारने हाती घेतलेल्या संवर्धन आणि जतनाच्या कामामुळे या ऐतिहासिक वारशाला नवसंजीवनी मिळाली आहे.

नेमकं मंदिर कुठं आहे?

नलगोंडा येथील पानगल बसस्थानकापासून अवघ्या २ किलोमीटर अंतरावर असलेले हे मंदिर सहज पोहोचण्याजोगे आहे.

विज्ञानाला देतंय आव्हान

छाया सोमेश्वर महादेव मंदिर हे केवळ श्रद्धेचे केंद्र नसून, विज्ञान आणि अध्यात्म यांचा अद्वितीय संगम दर्शवणारे प्रतीक आहे, जे आजही आधुनिक विज्ञानाला आव्हान देत आहे.

जगप्रसिद्ध पर्यटन स्थळांनी नटलेला 'हा' एकमेव जिल्हा; आग्र्यासारखाच सेम टू सेम बघायला मिळेल 'ताजमहाल'