शिवरायांच्या आयुष्यातील अखेरच्या लढाईचा साक्षीदार 'हा' किल्ला! १५ दिवस घेतली होती विश्रांती

इतिहास

छत्रपती शिवाजी महाराजांनी शेवटची लढाई लढल्यानंतर ज्या किल्ल्यावर विश्राम केला, तो किल्ला म्हणजे पट्टागड होय.

लूट

१६ नोव्हेंबर १६७९ रोजी छत्रपती शिवाजी महाराजांनी मोगलांच्या जालना शहरावर हल्ला करून मोठी लूट मिळवली.

पाठलाग

जालन्यातून लूट घेऊन परतत असताना मोगल सरदार रणमस्तखान महाराजांच्या फौजेवर चालून आला.

फौज

रणमस्तखानाच्या मदतीला सरदारखान आणि केसरीसिंह हे मोगल सरदारही मोठ्या सैन्यासह धावून आले.

परिस्थिती

सततच्या लढाया आणि प्रवासामुळे मराठा सैन्य थकले होते, तसेच त्यांच्यासोबत मोठी लूट असल्याने महाराजांना युद्ध टाळायचे होते.

युक्ती

अशा कठीण परिस्थितीत हेरखात्याचे प्रमुख बहिर्जी नाईक यांनी मोगलांना चकवा देण्याची योजना आखली.

सुटका

बहिर्जी नाईक यांच्या चातुर्यामुळे छत्रपती शिवाजी महाराजांना संपूर्ण लुटीसह मोगलांच्या तावडीतून सुरक्षित बाहेर पडता आले.

प्रवास

मोगलांना चकवा देत महाराजांना पट्टा किल्ल्यावर पोहोचवण्यासाठी तीन दिवस आणि तीन रात्री प्रयत्न सुरू होते.

आगमन

२२ नोव्हेंबर १६७९ रोजी छत्रपती शिवाजी महाराज पट्टा किल्ल्यावर दाखल झाले.

विश्रांती

सततच्या धावपळीमुळे थकलेल्या महाराजांनी या किल्ल्यावर सुमारे पंधरा दिवस विश्रांती घेतली.

नामकरण

महाराजांनी या किल्ल्याचे नाव बदलून विश्रामगड असे ठेवले, अशी ऐतिहासिक नोंद सांगितली जाते.

सहवास

छत्रपती शिवाजी महाराजांचा प्रत्यक्ष सहवास लाभल्यामुळे पट्टा किल्ल्याला मराठ्यांच्या इतिहासात विशेष महत्त्व प्राप्त झाले.

वारसा

महाराजांच्या पराक्रमाची, बहिर्जी नाईक यांच्या बुद्धिचातुर्याची आणि मराठा सैन्याच्या धैर्याची आठवण हा किल्ला आजही करून देतो.

महत्त्व

पट्टा किल्ला म्हणजेच विश्रामगड हा छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या इतिहासातील एक महत्त्वपूर्ण ठेवा असून, स्वराज्याच्या संघर्षाची साक्ष देणारा ऐतिहासिक दुर्ग आहे.

३६१ वर्षापूर्वी 'आदेश' सापडला... जेव्हा शिवरायांच्या काळात दुष्काळ पडला होता