संतोष कानडे
नियमित कॉफी सेवन करणाऱ्यांमध्ये यकृताच्या सिरोसिसचा धोका तुलनेने कमी असल्याचे अनेक अभ्यासांमध्ये आढळले आहे.
काही मेटा-अॅनालिसिसमध्ये कॉफी सेवन आणि लिव्हरमधील फायब्रोसिस म्हणजेच जखमेसारखे ऊतक तयार होण्याचा कमी धोका यांचा संबंध आढळला आहे.
नॉन-अल्कोहोलिक फॅटी लिव्हर डिसीज असलेल्या व्यक्तींमध्ये कॉफी सेवनाचा फायब्रोसिस कमी होण्याशी संबंध दिसून आला आहे.
कॉफी पिणाऱ्या व्यक्तींमध्ये यकृतातील काही एन्झाइम्स, जसे ALT, AST आणि GGT, तुलनेने चांगल्या पातळीवर असल्याचे अभ्यासांत दिसते.
कॉफी सेवन आणि यकृताच्या एका प्रमुख कर्करोगाच्या कमी जोखमीमध्येही संबंध आढळला आहे.
काही संशोधनांमध्ये कॅफिनयुक्त तसेच डिकॅफिनेटेड कॉफी दोन्हींचा फायदा दिसला असून, त्यामुळे परिणाम फक्त कॅफिनमुळेच होतो असे निश्चितपणे म्हणता येत नाही.
मात्र यातील बहुतांश पुरावे निरीक्षणात्मक अभ्यासांवर आधारित आहेत; त्यामुळे कॉफीमुळेच यकृताचे आजार कमी होतात, असा थेट कारण-परिणाम सिद्ध झालेला नाही.
कॉफीमध्ये असलेले कॅफिन आणि इतर जैविक घटक दाह व ऑक्सिडेटिव्ह स्ट्रेसवर परिणाम करू शकतात, अशी संभाव्य यंत्रणा संशोधनात मांडली जाते.
मात्र जास्त साखर, क्रीम किंवा सिरप घातलेली कॉफी आरोग्यासाठी चांगली नाही.
असं असलं तरी यकृताचा आजार असल्यास कॉफीला उपचाराचा पर्याय न मानता डॉक्टरांचा सल्ला आणि योग्य उपचार महत्त्वाचे आहेत.