Mansi Khambe
जेव्हा कोणी दुःखाचे नाटक करतो तेव्हा लोक म्हणतात, "तो मगरीचे अश्रू ढाळत आहे." पण मगरी खरोखर रडतात का? हा क्रूर शिकारी आपला भक्ष्य खाल्ताना पश्चात्तापाचे अश्रू ढाळतो का?
crocodile tears called fake
ESakal
त्यामागे काही वैज्ञानिक कारण आहे? या जुन्या म्हणीमागील सत्य जाणून घेतल्यास नैसर्गिक नियम आणि मानवी विचारसरणी किती वेगळी आहे हे कळेल.
crocodile tears called fake
ESakal
मगरी रडतात का? याचे उत्तर नाही असे आहे. मगरी माणसांसारखे भावनिक रडत नाहीत. ते दुःखात किंवा आनंदात अश्रू ढाळत नाहीत.
crocodile tears called fake
ESakal
लोकांनी अनेकदा मगरींना शिकार खाताना किंवा बराच वेळ तोंड उघडे ठेवून बसताना पाहिले आहे की त्यांच्या डोळ्यात पाणी येते. या दृश्यातून असे दिसते की मगर आपल्या भक्ष्यावर दया दाखवत आहे.
crocodile tears called fake
ESakal
परंतु प्रत्यक्षात तसे नाही. मगरींच्या डोळ्यात विशेष ग्रंथी असतात. या ग्रंथी डोळे ओलसर आणि स्वच्छ ठेवण्याचे काम करतात. डोळ्यांमध्ये धूळ आणि घाण जमा होऊ नये म्हणून या ग्रंथी वेळोवेळी द्रव तयार करतात.
crocodile tears called fake
ESakal
जेव्हा मगर आपले जबडे घट्ट बंद करते भक्ष्य चावते किंवा बराच वेळ तोंड उघडे ठेवून बसते तेव्हा या ग्रंथींवर दबाव येतो. या वाढत्या दाबामुळे डोळ्यांतून पाणी येते. हे पाणी अगदी अश्रूंसारखे दिसते.
crocodile tears called fake
ESakal
पण त्याचा भावनांशी काहीही संबंध नाही. ही फक्त एक शारीरिक प्रक्रिया आहे. "मगरीचे अश्रू" ही म्हण प्राचीन समजुतींमध्ये रुजलेली आहे. मध्ययुगात युरोपमध्ये अशी समजूत पसरली की मगरी त्यांचे भक्ष्य खाताना रडतात.
crocodile tears called fake
ESakal
जेव्हा लोकांनी पाहिले की साळू आपले भक्ष्य गिळत आहे तेव्हा त्याचे डोळे पाणावले, तेव्हा त्यांनी ते पश्चात्ताप किंवा खोट्या दुःखाशी जोडले. ही कथा कालांतराने पसरली आणि एक म्हण बनली.
crocodile tears called fake
ESakal
आजही म्हण अशा लोकांसाठी वापरली जाते जे दुःखाचे नाटक करतात. परंतु त्यांचे अंतर्गत हेतू वेगळे असतात. शास्त्रज्ञांचा असा विश्वास आहे की मगरीचे अश्रू ही पूर्णपणे जैविक प्रक्रिया आहे.
crocodile tears called fake
ESakal
काही संशोधनात असेही आढळून आले आहे की, जेव्हा मगरी जमिनीवर बराच काळ राहतात तेव्हा त्यांच्या डोळ्यांना कोरडे होण्यापासून वाचवण्यासाठी ग्रंथी सक्रिय होतात.
crocodile tears called fake
ESakal
शिवाय मगरींमध्ये मीठ-संतुलन यंत्रणा देखील असते. ज्यामुळे ते अतिरिक्त द्रव उत्सर्जित करू शकतात. ही यंत्रणा भावनिक नसून शारीरिक गरज आहे.
crocodile tears called fake
ESakal
Earth weight
ESakal