आपली पृथ्वी किती जड आहे? तिचे वजन कसे मोजले जाते? शास्त्रज्ञांनी गूढ सांगितलं...

पृथ्वी

तुम्ही कधी विचार केला आहे का की पृथ्वी स्वतः किती वजनाची आहे? ज्या पृथ्वीवर हे सर्व आहे? तिचे वजन तराजूने करता येते का? की दुसरा काही मार्ग आहे? शास्त्रज्ञांनी शतकानुशतके पूर्वी हे गूढ उकलले.

वस्तुमान

शास्त्रज्ञांच्या मते, पृथ्वीचे वस्तुमान अंदाजे ५.९७२२ × १०^२४ किलोग्रॅम आहे. सोप्या भाषेत सांगायचे तर, हे अंदाजे ६ आणि त्यानंतर २४ शून्य इतके आहे. पौंडमध्ये, हे अंदाजे १३.१ सेप्टिलियन पौंड इतके आहे.

आकृती

एवढी मोठी आकृती समजणे कठीण आहे. तुलनेसाठी, ते इजिप्शियन पिरॅमिडसारख्या अब्जावधी भव्य रचनांच्या वजनाइतके आहे. याचा अर्थ असा की आपल्या पृथ्वीचे वस्तुमान दिसते त्यापेक्षा खूप जास्त आहे.

विज्ञान

आपण सामान्यतः वजन आणि वस्तुमान हे एकच मानतो. परंतु विज्ञानात ते वेगळे आहेत. वस्तुमान म्हणजे एखाद्या वस्तूमध्ये असलेल्या पदार्थाचे एकूण प्रमाण. ते सर्वत्र सारखेच राहते.

गुरुत्वाकर्षण शक्ती

परंतु वजन त्यावर कार्य करणाऱ्या गुरुत्वाकर्षण शक्तीवर अवलंबून असते. जर तुम्ही चंद्रावर गेलात तर तुमचे वस्तुमान तेच राहील. परंतु तुमचे वजन कमी होईल कारण तिथे गुरुत्वाकर्षण कमी आहे.

नियमांचा आधार

त्याचप्रमाणे पृथ्वीचे वस्तुमान स्थिर राहते. परंतु त्याचे वजन ते कोणत्या गुरुत्वाकर्षणाने मोजले जाते यावर अवलंबून असेल. पृथ्वीचे माप मोजणे अशक्य आहे म्हणून शास्त्रज्ञांनी गुरुत्वाकर्षणाच्या नियमांचा आधार घेतला आहे.

शास्त्रज्ञ आयझॅक न्यूटन

काही वर्षांपूर्वी महान शास्त्रज्ञ आयझॅक न्यूटन यांनी गुरुत्वाकर्षणाचा नियम मांडला. या नियमानुसार, विश्वातील प्रत्येक वस्तू दुसऱ्या वस्तूला आकर्षित करते. दोन वस्तूंमधील बल त्यांच्या वस्तुमान आणि अंतरावर अवलंबून असते.

प्रवेग

नंतर शास्त्रज्ञांनी पृथ्वीच्या पृष्ठभागावरील गुरुत्वाकर्षण प्रवेग मोजला. नंतर गणितीय सूत्रांचा वापर करून, पृथ्वीचे वस्तुमान मोजले गेले.

मोजमाप

म्हणजेच पृथ्वीचे वस्तुमान थेट नाही तर त्याच्या गुरुत्वाकर्षण प्रभावाचे मोजमाप करून निश्चित केले गेले. पृथ्वीचे वस्तुमान पूर्णपणे स्थिर नाही.

धूळ

दररोज अवकाशातून पृथ्वीवर थोड्या प्रमाणात धूळ आणि लहान उल्का पडतात. ज्यामुळे तिचे वस्तुमान थोडे वाढते. आपल्या वातावरणातून हलके वायू बाहेर पडतात. ज्यामुळे वस्तुमानात थोडासा घट होते.

परिणाम

हे बदल इतके लहान आहेत की ते अब्जावधी वर्षांनंतरही पृथ्वीच्या एकूण वस्तुमानावर लक्षणीय परिणाम करणार नाहीत. जगाच्या वेगवेगळ्या भागात गुरुत्वाकर्षणाचे बल थोडेसे बदलते.

स्थिरांक

ध्रुव आणि विषुववृत्तावर थोडेसे फरक दिसून येतात. म्हणून स्थानानुसार वजन बदलू शकते. परंतु वस्तुमान हा एक स्थिरांक आहे. म्हणून जेव्हा शास्त्रज्ञ पृथ्वीच्या वजनाचे वर्णन करतात तेव्हा ते प्रत्यक्षात तिच्या वस्तुमानाचा संदर्भ घेत असतात.

संख्या

५.९७२२ × १०^२४ किलोग्रॅम सारखी संख्या ही फक्त एक संख्या नाही. ती आपली पृथ्वी किती विशाल आणि शक्तिशाली आहे हे दर्शवते. हेच वस्तुमान आपल्याला पृथ्वीशी जोडलेले ठेवते.

चंद्रा

महासागरांना आधार देते आणि चंद्राला फिरवत ठेवते. जर पृथ्वीचे वस्तुमान जास्त किंवा कमी असते तर जीवनाची परिस्थिती पूर्णपणे वेगळी असती.

मराठे विरुद्ध टिपू सुलतान; महाराष्ट्रात टिपू सुलतानची सत्ता कुठे कुठे पसरली होती? वाचा सत्तेचा नकाशा...