संतोष कानडे
वाघ हा बुद्धिमान वन्यप्राणी असून त्याच्यात परिसर आणि अनुभव लक्षात ठेवण्याची क्षमता असते.
वाघ आपल्या अधिवासातील वाटा, पाणवठे, शिकारीची ठिकाणे आणि इतर वाघांची उपस्थिती लक्षात ठेवू शकतो.
वाघ माणसाला चेहऱ्यावरूनच ओळखून ठेवतो, असे ठामपणे सांगण्यासाठी पुरेसे वैज्ञानिक पुरावे उपलब्ध नाहीत.
मात्र, वास, आवाज आणि हालचाली यांसारख्या संकेतांच्या आधारे तो परिचित परिस्थिती आणि संभाव्य धोका ओळखू शकतो.
एखाद्या माणसाशी आलेला पूर्वीचा अनुभव वाघाच्या पुढील वर्तनावर परिणाम करू शकतो.
पिल्लांना धोका जाणवल्यास वाघीण त्यांचे संरक्षण करण्यासाठी आक्रमक होऊ शकते.
जखमी झालेला किंवा घाबरलेला वाघही स्वतःच्या बचावासाठी हल्ला करू शकतो.
काही वेळा वाघ माणसाचा पाठलाग करतो किंवा पुन्हा त्याच परिसरात दिसतो; पण याचा अर्थ तो सूड घेत आहे, असा होत नाही.
वाघ माणसांप्रमाणे मुद्दाम बदला घेण्यासाठी एखाद्या व्यक्तीचा शोध घेतो, याचा ठोस वैज्ञानिक पुरावा नाही.
त्यामुळे वाघाची स्मरणशक्ती आणि अनुभवातून शिकण्याची क्षमता महत्त्वाची असली, तरी त्याला सूडबुद्धीचा प्राणी म्हणता येत नाही.
वाघाची स्मरणशक्ती आणि अनुभवातून शिकण्याची क्षमता मात्र खरंच वाखाणण्याजोगी असते.
lonavala
esakal