संतोष कानडे
साप आणि मुंगूस यांच्यातील संघर्ष हा निसर्गातील सर्वात रंजक घटनांपैकी एक मानला जातो.
मुंगसाच्या हल्ल्यातून एखादा साप बचावला, तर तो मुंगसाचा बदला घेण्यासाठी पुन्हा त्याचा शोध घेतो का, असा प्रश्न अनेकांना पडतो.
प्रत्यक्षात सापांमध्ये माणसांप्रमाणे सूड घेण्याची भावना किंवा बदला घेण्याची योजना असल्याचे वैज्ञानिक पुरावे नाहीत.
सुरक्षित जागासाप प्रामुख्याने स्वतःचे संरक्षण, अन्न मिळवणे आणि सुरक्षित जागा शोधणे यासाठी प्रतिक्रिया देतात.
मुंगसाच्या हल्ल्यातून बचावल्यानंतर साप शक्यतो सुरक्षित ठिकाणी जाण्याचा प्रयत्न करतो.
संघर्षादरम्यान झालेल्या जखमा किंवा तणावामुळे त्याला काही काळ हालचालींमध्ये अडचण येऊ शकते.
साप पुन्हा त्याच परिसरात दिसला, तर त्यामागे सुरक्षित निवारा, अन्न किंवा अनुकूल वातावरण हे कारण असू शकते.
त्यामुळे तो पुन्हा मुंगसाच्या शोधात आला आहे, असा निष्कर्ष काढणे योग्य चुकीचे आणि अंधविश्वास निर्माण करणारे आहे.
साप आणि मुंगूस यांच्यातील संघर्ष हा प्रामुख्याने स्वसंरक्षण आणि जगण्यासाठीच्या नैसर्गिक प्रवृत्तींमधून घडतो.