महाराष्ट्रातील 'या' गावात आहे दुर्योधनाचे एकमेव मंदिर, दर्शनाला होते भाविकांची गर्दी

दुर्योधन मंदिर

राज्यातील प्रत्येक गावात देवदैवतांची मंदिरे असतात आणि वार्षिक यात्रोत्सव साजरे होतात. गावकऱ्यांना आपल्या ग्रामदैवताचा खूप अभिमान असतो. तसाच अभिमान दुरगावच्या ग्रामस्थांना दुर्योधन मंदिराचा आहे. त्यांचा ग्रामदैवत दुर्योधन आहे!

१५व्या शतकातील मंदिर

हे मंदिर १५व्या शतकातील असल्याचे इतिहासकार सांगतात. मंदिराच्या बांधकामाबद्दल अनेक लोककथा प्रचलित आहेत. गावकरी या मंदिराला आपल्या संस्कृतीचा अविभाज्य भाग मानतात.

दुर्योधनाची कथा

महाभारतातील कौरव-पांडव युद्धानंतर जखमी दुर्योधन पांडवांना शरण न जाता दंडकारण्यात निघून गेला, अशी लोककथा आहे. दंडकारण्य नगर जिल्ह्यापर्यंत पसरलेले आहे आणि दुरगाव याच पार्श्वभूमीवर उभे आहे.

पांडवांचा दुरगावाशी संबंध

कौरवांनी अज्ञातवासात पाठवल्यानंतर पांडव काही काळ दुरगावात राहिले, अशीही अख्यायिका सांगितली जाते. याची साक्ष आजही गावात आहे आणि ग्रामस्थांना याचा अभिमान आहे

पांडव डोह

दुरगावातील पांडव डोह अजूनही दुर्योधन मंदिराशी जोडलेला आहे. लोक दुर्योधनाबरोबर पांडव डोहाचीही पूजा करतात. हा डोह महाभारताच्या काळाची साक्ष देतो.

गावाच्या नावाचा उगम

‘दुर्गाव’ ते ‘दुरगाव’ असे गावाचे नाव या दुर्योधन मंदिरामुळेच पडले, असे ग्रामस्थ मानतात. मंदिराने गावाला ओळख दिली आणि इतिहासात अमर केले.

दुर्योधन महादेवाचा भक्त

दुर्योधन महादेवाचा मोठा भक्त होता. मंदिरात दोन पिंडी आहेत. यामुळे दुर्योधन आणि शिवशंकर यांचा विशेष संबंध दिसून येतो.

अश्वत्थामा मंदिर

मंदिरातून एक भुयारी मार्ग अश्वत्थामाच्या मंदिरात जातो. रात्रीच्या वेळी दुर्योधन हा मार्ग वापरून अश्वत्थामाला भेटत असे, अशी लोककथा आहे.

उत्सव

दर तीन वर्षांनी ग्रामस्थ मोठा उत्सव साजरा करतात. अधिक महिन्यात आठ दिवस अखंड हरिनाम सप्ताहाचे आयोजन होते. गावभर भक्तीचा माहौल निर्माण होतो.

पावसाची अख्यायिका

दुर्योधनाला पाहून ढग पळून जातात आणि पाऊस कमी पडतो, अशी श्रद्धा आहे. पाऊस न पडल्यास दुर्योधनाला कोंडले जाते आणि नंतर पाऊस येतो!

पर्यटन दर्जा

अलीकडे राज्य सरकारने मंदिराला ‘क’ वर्ग पर्यटनस्थळाचा दर्जा दिला आहे. आता विकासकामे सुरू झाली आहेत.

जगातील सर्वात महाग धातू, १ ग्रॅमची किंमत २०० किलो सोन्याएवढी!