संतोष कानडे
'क्रायसोपेलिया' वंशातील सापाला सामान्य भाषेत 'उडणारा साप' म्हटले जाते, जो प्रामुख्याने आग्नेय आशिया आणि भारताच्या काही भागांतील जंगलांत आढळतो.
हा साप प्रत्यक्षात पक्ष्यांप्रमाणे पंख फडफडून उडत नसून एका झाडावरून दुसऱ्या झाडावर अत्यंत कौशल्याने ग्लायडिंग करतो.
हवेत झेप घेण्यापूर्वी हा साप आपल्या शरीराचा आकार इंग्रजी 'J' अक्षरासारखा करतो आणि फांदीवरून हवेत स्वतःला पुढे ढकलतो.
हवेत असताना तो आपल्या बरगड्या पसरवून संपूर्ण शरीराला खालून सपाट आणि अंतर्वक्र बनवतो, ज्यामुळे त्याचे शरीर एखाद्या पॅराशूटसारखे कार्य करते.
हवेमध्ये समतोल राखण्यासाठी आणि हवेचा दाब वापरून दिशा बदलण्यासाठी तो हवेतच नागमोडी वेगाने वळवळत हालचाल करतो.
हा साप केवळ एका झेपेमध्ये १०० मीटरपर्यंतचे अंतर सहज पार करू शकतो आणि जमिनीवर किंवा इतर झाडावर सुरक्षित लँडिंग करतो.
हा साप हवेत उडत असताना कोणत्याही पक्ष्यावर हल्ला करत नाही किंवा हवेत पक्षांना चावत नाही.
झाडावर असताना मात्र लहान पक्षी, त्यांची अंडी, सरडे, झाडावरील बेडूक आणि वटवाघूळ यांसारख्या जीवांची तो शिकार करतो.
हा साप सौम्य विषारी असतो, ज्याचे विष लहान शिकार निष्प्रभ करण्यासाठी पुरेसे असते, पण ते मानवासाठी प्राणघातक नसते.
शिकाऱ्यांपासून स्वतःचा जीव वाचवण्यासाठी आणि झाडांवरून खाली न उतरता वेगाने प्रवास करण्यासाठी निसर्गाने त्याला हे हवेत झेपावण्याचे अनोखे वरदान दिले आहे.
mutual fund selection
esakal